CN 4 Thường Niên Năm A
 
 


HIẾN CHƯƠNG NGHÈO

Không như những chính khách thường bắt đầu bài diễn văn khi nhận chức hoặc những dịp quan trọng bằng những lời văn hoa, bóng bẩy, và bằng những hứa hẹn hấp dẫn để lôi kéo sự chú ý và ủng hộ của quần chúng, Chúa Giêsu đã bắt đầu bài nói truyện của Ngài bằng tinh thần NGHÈO: “Phúc cho những ai có tinh thần nghèo” (Mt 5:3).

Tự điển Việt Nam khi nói đến những cái có thể liên quan với cái nghèo, ít nhất cũng có đến 5 lối diễn tả: Nghèo khó, nghèo túng, nghèo đói, nghèo khổ, nghèo hèn. Chật vật về tiền bạc, khó khăn trong vấn đề tài chính là nghèo khó. Không đủ phương tiện tài chính để làm một việc gì, thỏa mãn một nhu cầu gì là nghèo túng. Không có tiền bạc để mua thức ăn, thực phẩm cần dùng là nghèo đói. Chịu khó nhọc, vất vả mà vẫn không đủ của ăn nuôi thân là nghèo khổ. Và sau cùng, những người thiếu thốn của cải vật chất, túng thiếu những nhu cầu thường ngày, lam lũ, vất vả với miếng cơm, manh áo thường bị coi khinh, và đó là nghèo hèn.

Ngoài ra, cái nghèo còn chi phối cả đời sống tâm lý, và tâm linh con người nữa. Nhiều khi biết đó mà không làm được vì thiếu tiền, thiếu phương tiện. Ca dao Việt Nam gọi trường hợp này là: “Cái khó, bó cái khôn”. Nhưng khó khăn quá, túng thiếu quá cũng khó lòng làm cho con người sống cao thượng, hoặc liêm khiết và công bằng. Đó là những trường hợp: “Đói ăn vụng, túng làm liều”. Và tai hại hơn nữa: “Bần cùng sinh đạo tặc”. Hiểu điều này, nên trong kinh Lậy Cha, Chúa Giêsu đã dậy chúng ta phải xin với Chúa Cha trên trời để có đủ lương thực và nhu cầu cấp thiết trong cuộc sống: “Xin cho chúng con hằng ngày dùng đủ” (Mt 6:11).

Trong khi mọi người sợ cái nghèo, trốn tránh cái nghèo, và không muốn nhắc đến cái nghèo, thì Chúa Giêsu lại mở đầu những lời rao giảng của Ngài bằng một điểm liên quan trực tiếp đến những gì mà con người đang tìm cách xa tránh ấy, Ngài nói: “Phúc cho những ai có tinh thần nghèo”. Oái oăm thay, Ngài lại liên kết cái nghèo với nước trời. Ngài khẳng định nước Trời là của những người ấy. Không những thế, Ngài còn đề cao cái nghèo bằng cách để nó dẫn đầu những phúc đức của những ai theo Ngài sẽ được ban cho. Qua đó, nó mở đường để nhân loại tiến sâu vào những hồng ân của Thiên Chúa và chiếm hữu được nước Trời: “Phúc cho những ai có tinh thần nghèo, .vì nước Trời là của họ” (Mt 5:3).

Hiển nhiên khi đề cập đến cái nghèo, và như Thánh Ký đã ghi rõ, Chúa Giêsu không hẳn chỉ nói đến cái nghèo hoàn toàn vật chất được hiểu theo một ý nghĩa tự nhiên, trong thế giới hữu hình. Đây là cái nghèo tinh thần của nước Trời. Cái nghèo mang ý nghĩa nhân đức và trọn hảo. Một cái nghèo đưa đến ý niệm bóc trần con người tự nhiên, để họ chỉ nghĩ đến những giá trị tinh thần, những ơn huệ thiêng liêng. Tinh thần nghèo đây là tinh thần khiêm tốn và phó thác. Sự khiêm tốn và phó thác của những con thơ trước mặt Cha Nhân Lành. Không bon chen, không tích lũy, không chộp giật, không để những vấn vương trần tục làm nặng nề và chôn bám bước chân họ trên con đường về Vĩnh Hằng. Nó loại bỏ những lo lắng, băn khoăn và ngờ vực tình thương Cha Trên Trời và sự quan phòng đầy yêu thương của Ngài. Đấng không đành lòng nhìn thấy một con sẻ rơi xuống vì chết đói. Đấng đã tiên liệu về cuộc đời mỗi người cẩn thận đến nỗi tóc trên đầu của họ đã được đếm hết. Hơn thế, Ngài còn biết ngày nào, giời nào, lý do nào từng sợ tóc ấy rụng xuống.

Tóm lại, khi nói về tinh thần nghèo của Phúc Âm, Chúa Giêsu đã muốn nhắc nhở mọi người về thân phận của mình, về xuất xứ mỏng dòn của mình, và về cái hư không của của cảùi vật chất. Ngài không muốn chúng ta vì những thứ ấy làm mất đi ý nghĩa tín thác, và chân thành. Làm nặng nề và để lòng mình chôn bám vào những của cải phù vân là những thứ nay còn, mai mất để quên đi hạnh phúc Nước Trời. Nghèo khó nước trời khác với nghèo khó vật chất. Tuy nhiên, nghèo khó vật chất cho con người cái ý niệm thế nào về những thiếu thốn, khốn cùng, và đôi nghi rất nghiệt ngã của cái nghèo tâm linh. Một cái nghèo mà chỉ có Thiên Chúa nhân lành mới có thể giúp ta vượt qua được.

Tinh thần nghèo. Tinh thần khiêm nhường, và đơn sơ, phó thác của Phúc Âm. Tinh thần dẫn ta đến gặp gỡ chân lý sự sống là Chúa Giêsu. Đó cũng là lý do tại sao nó dẫn đầu những phúc đức được đề cập đến trong Hiến Chương Nước Trời. Theo đó, nếu không khiêm nhường, phó thác và đơn thành trước mặt Thiên Chúa, thì làm sao con người có thể nghĩ hoặc sống hiền lành, chấp nhận được đau buồn, khát khao sự công chính, mở rộng lòng để xót thương, giữ tâm hồn trong sạch, và hoà hợp xây dựng với mọi người. Chúng ta chỉ có thể đến với Thiên Chúa khi chúng ta thật sự khiêm tốn, và nhỏ bé. Mặt khác, chúng ta cũng khó đến với Ngài nếu tâm hồn chúng ta muốn nhỏ bé, khiêm tốn, nhưng tay chúng ta vẫn nắm chặt những túi tiền, và vai chúng ta vẫn mang theo những gói bạc. Hoặc chúng ta vẫn để lòng ham hố và ao ước tích lũy những của cải vật chất mặc dù có hay chỉ là mơ mộng trong tưởng tượng.

T.s. Trần Quang Huy Khanh (2005)

PHÚC THAY AI SẦU KHỔ (CN 4TN – Mt 5, 1-12)

Đọc xong Bài Giảng Trên Núi hay Hiến Chương Nước Trời của Đức Giêsu, trong tâm trạng đang bồi hồi thổn thức và liên lỉ hiệp thông bằng trái tim với giáo dân thuộc Tổng Giáo Phận Hà Nội, tôi vô cùng bùi ngùi và xúc động về mối phúc thứ ba mà Đức Giêsu công bố, sau khi “Người lên núi, ngồi xuống và các môn đệ đến gần bên”:
Phúc thay ai sầu khổ vì họ sẽ được Thiên Chúa ủi an.” (Mt 5, 5)

Sự hiệp thông rất nhạy cảm và thấm đậm tình xót thương càng dâng trào, khi tôi nhìn thấy hình ảnh một số giáo dân cùng với các giáo sỹ, tu sĩ nam nữ trong Tổng Giáo Phận Hà Nội dựng cây Thánh Giá cao hơn 4m ngay trước thềm Tòa Khâm Sứ trong ngày 25/01/2008 và cũng ngay trong đêm, họ đã tập trung lại dưới chân Thập Giá Chúa Giêsu Kitô để lắng nghe tiếng Thần Khí thì thầm từ trái tim đâm thâu, và để hòa vang tiếng cầu kinh với một tâm hồn nghèo khó tha thiết kêu xin, mặc cho thời tiết rất khắc nghiệt, vừa trong mưa gió, vừa trong giá rét.

Nhìn vào hình ảnh gợi cảm trong đêm canh thức (như hình trên) của rất nhiều Kitô hữu Hà Nội ngước nhìn lên Thập Giá, tôi nhớ lại những lời mà ĐTC Bênêđictô XVI đã chiêm niệm được ghi lại trong cuốn “Đức Giêsu thành Nazarét” như sau:

Truyền thống đã đưa ra một hình ảnh than khóc khác đã mang lại cứu rỗi: Maria đứng dưới chân Thập Giá với người chị em của mình, vợ ông Clôpát, với Maria Macđala và với Gioan (Ga 19, 25tt). Một lần nữa, như trong thị kiến của Ezekiel, nơi đây chúng ta gặp một nhóm nhỏ vẫn trung thành trong một thế giới tràn ngập tàn bạo và nghi ngờ hay thỏa hiệp cách hãi sợ. Nhóm nhỏ này không ngăn chặn được thảm họa, nhưng qua “sự đau khổ với” Đấng bị lên án (bởi sự đồng-thương khó với [com-passion] theo ngữ nghĩa học), chính họ đứng về phía Ngài, và qua “lòng yêu thương với” của họ, họ đứng về phía Thiên Chúa, Đấng là Tình Yêu. “Đồng thương-khó với” nhắc chúng ta nhớ câu chú giải tuyệt vời của thánh Bênađô thành Clairvaux về Diễm Ca (số 5, bài giảng 20): “Impassibils est Deus, sed non incompassibilis”, Thiên Chúa không thể đau khổ, nhưng Người có thể “đau khổ với”. Dưới chân Thập Giá của Đức Giêsu, chúng ta hiểu hơn bất cứ nơi nào khác về ý nghĩa “phúc cho ai than khóc, vì họ sẽ được Thiên Chúa ủi an”. Những ai không chai đá trước đau khổ và nhu cầu của tha nhân, những ai không để cho sự dữ đi vào linh hồn của họ, nhưng đau khổ dưới quyền lực của nó, và như thế, chấp nhận chân lý của Thiên Chúa, họ là những người mở cửa sổ thế giới ra để cho ánh sáng chiếu vào. Họ là những người than khóc theo nghĩa mà lời an ủi được ban cho. Vì thế, Mối phúc thứ ba được kết nối chặt chẽ với Mối phúc thứ tám: “Phúc thay ai bị bách hại vì sống công chính, vì Nước Trời là của họ” (Mt 5, 10).”

Ngẫm và suy tới đây, tôi càng hiểu thấu được lời chân tình của Đức Tổng Ngô Quang Kiệt, mà có lẽ hầu như ai đang mở lòng ra với Tồng Giáo Phận Hà Nội, sẽ nhớ mãi trong sự cảm phục và kính trọng sâu xa một sự khẳng khái kiên định:

“Nếu vì cầu nguyện theo tôi yêu cầu mà giáo dân bị tù, thì tôi sẽ đi tù thay họ”.

Quả thật, các Mối Phúc phô diễn mầu nhiệm của Đức Kitô và kêu mời mọi người đi vào trong sự hiệp thông với Người. Chỉ được thấm nhuần trong nội tâm sâu kín các Mối Phúc mà Đức Giêsu đã “mở miệng dậy họ”, người môn đệ chân chính của Người mới có một hướng đi cho cuộc đời làm Mục Tử chăn dắt đoàn chiên của Thầy Chí Thánh.

Từ lời công bố thẳng thắn trên, tôi nghe văng vẳng lời thánh Phaolô nói với cộng đòan Côrintô:

Chúng tôi bị dồn ép tứ bề, nhưng không bị đè bẹp; hoang mang, nhưng không tuyệt vọng, bị ngược đãi, nhưng không bị bỏ rơi; bị quật ngã, nhưng không bị tiêu diệt. Chúng tôi luôn mang nơi thân mình cuộc thương khó của Đức Giêsu, để sự sống của Đức Giêsu cũng đuợc biểu lộ nơi thân mình chúng tôi”. (2Cr 4, 8-10)

Lại nữa, khi nhìn tấm hình sống động và linh thiêng của đêm canh thức cầu nguyện trên, tôi cảm nghiệm sâu đậm được tâm tình của những người có mặt tại hiện trường lúc đó như đang “rên siết khóc than về mọi điều ghê tởm đang xẩy ra trong khắp thành” (Ed 9, 4). Họ là những người không chạy theo đám đông. Họ chối từ thông đồng với bất công đã trở thành căn bệnh của địa phương, thay vào đó, họ đau khổ dưới bất công. Cho dù không phải chính quyền năng của họ thay đổi toàn bộ hòan cảnh, nhưng họ vẫn chống cự cách thụ động trong đau khổ của họ, qua than khóc để vạch biên giới với quyền lực sự dữ.” (Đức Giêsu thành Nazarét)

Chính những người này đang sống với các Mối Phúc: “khát khao nên người công chính”, “xây dựng hòa bình” để xứng đáng là “con cái Thiên Chúa”, vì tin vào lòng thương xót của Thiên Chúa “sẽ cho họ thỏa lòng”. Đồng thời, họ cũng thấm nhuần Thần Khí Mối Phúc cuối cùng trong Bài Giảng Trên Núi tỏa ra từ Trái Tim Đâm Thâu:

Phúc thay anh em khi vì Thầy mà bị người ta sỉ vả, bách hại và vu khống đủ điều xấu xa. Anh em hãy vui mừng vì phần thưởng dành cho anh em ở trên trời thật lớn lao.” (Mt 5, 11-12)

Chưa hết, vào ngày 29/01/2008, trong số giáo dân tụ họp đông đúc để cầu nguyện trong ôn hòa nơi Tòa Khâm Sứ, đã lác đác có vài người giả dạng là đồng đạo để tìm cách khuấy động bầu khí yêu mến trong lành sự tự do tín ngưỡng, hầu có thể tạo ra chứng cứ nhằm gán ghép những con chiên ngoan ngoãn đòi hỏi sự tự do chính đáng này vào tội danh nào đó mà họ đang âm mưu rình rập. Phương cách này khiến tôi nhớ lại điều mà thánh Phaolô đã cảnh báo các Kitô hữu Galát rằng:

Sở dĩ thế là vì có những tên xâm nhập, những kẻ giả danh giả nghĩa anh em, đã len lỏi vào dò xét sự tự do của chúng ta, sự tự do chúng ta có được trong Đức Kitô Giêsu; họ làm như vậy là để bắt chúng ta trở thành nô lệ”. (Gl 2, 4)

Để cùng với “những người đang mở cửa sổ thế giới ra để cho ánh sáng chiếu vào”, tôi tin rằng những người đang hướng lòng về Hà Nội Thân Yêu sẽ cùng với tôi hát vang lên thánh vịnh sau:

Xin dạy con đường nẻo Ngài, lạy Chúa,
dẫn con đi trên lối phẳng phiu,
vì có những người đang rình rập.
Xin đừng phó mặc cho kẻ thù hung hãn,

Vì lũ chứng gian đứng dậy tố con,
Giương bộ mặt hầm hầm sát khí.
Tôi vững vàng tin tưởng

Sẽ được thấy ân lộc Chúa ban
Trong cõi đất dành cho kẻ sống.
Hãy cậy trông vào Chúa,

Mạnh bạo lên, can đảm lên nào!
Hãy cậy trông vào Chúa.”
Amen. (Tv 26, 11-14)

Phêrô Vũ văn Quí CVK64
Email: peterquivu@gmail.com

 

Đi tìm hạnh phúc
Trần Mỹ Duyệt 2008

Hạnh phúc. Hạnh phúc là gì mà ai cũng muốn, cũng tìm, và cũng mong chiếm hữu? Và, trên cõi đời này đã được mấy người đạt được ước mơ này?!!

Chắc là không nhiều, vì nhìn chung quanh, chúng ta thấy ai ai cũng than phiền, cũng tỏ dấu lo âu, và cũng có những chuyện làm cho nặng lòng. Từ bình diện cá nhân, gia đình, ra đến ngoài xã hội, những tiếng than van, những tiếng thở dài thường được nghe nhiều hơn những tiếng vui mừng, và những bộ mặt hân hoan thật sự. Và điều này cho biết, là hạnh phúc vẫn là cái gì khó kiếm, khó tìm, và nếu đã tìm, đã kiếm thấy thì lại khó giữ. Tuy vậy, hạnh phúc lại một nhu cầu và một trạng thái sống gắn liền với thân phận con người, gắn liền với cuộc sống. Vậy thì hạnh phúc là gì?

Hạnh phúc là gì?
Cũng như tình yêu, hạnh phúc là một cái gì khó hiểu, khó thấy, và khó định nghĩa. 
“Đố ai định nghĩa được tình yêu
Có nghĩa gì đâu một buổi chiều
Nó chiếm hồn ta bằng nắng nhạt
Bằng mây nhè nhẹ, gió hiu hiu”

Xuân Diệu

Một buổi chiều, một tia nắng nhạt, một áng mây, một làn gió nhẹ, đối với hai kẻ yêu nhau là cả một không gian, một thời điểm, và biểu tượng cho  hạnh phúc. Nhưng đối với những người khác thì đó cũng chỉ là một buổi chiều, một làn gió, và một áng mây không hơn, không kém. Mà có khi còn tệ hơn một buổi chiều, một tia nắng, một áng mây, một làn gió hôm qua, hoặc mấy bữa turớc.
Hạnh phúc cũng vậy. Một hình ảnh mà theo tôi  rất hạnh phúc mà tôi không thể quên được, đó là hình ảnh một người thanh niên đang ăn một miếng bánh kẹp thịt bò xay (hamburger), và uống một ly CoCa vào một buổi chiều bên một chiếc ghế mà khánh ngồi để đón xe bus.
Hôm đó, trên đường từ sở về, tôi lái xe qua một trạm xe bus, và vô tình tôi nhìn thấy một thanh niên Mễ, anh đang ăn một cách ngon lành, say mê chiếc bánh kẹp thịt bò với một lon CoCa CoLa. Có thể là sau một ngày làm việc vất vả. Hoặc cũng có thể là người này thỉnh thoảng mới có dịp được ăn thức ăn này. Nhưng đối với phần đông người Hoa Kỳ, thì đây là một thứ thức ăn nhanh, gọn, vừa túi tiền, và đã hẳn cũng chẳng ngon lành gì. Vội vàng, không kịp thời giờ chuẩn bị, hoặc lười thì ra mấy quán bán đồ ăn dọn sẵn ấy làm một bữa điểm tâm, một bữa trưa, hay một bữa chiều cho đầy bụng. Nhưng quan sát thái độ, và nét mặt của người thanh niên mà tôi thấy chiều hôm ấy thì không như thế. Đó là khuôn mặt, là thái độ hiện rõ nét một cái gì hạnh phúc, và thư sướng.
Như vậy, đối với người thanh niên Mễ kia, và cũng cả đối với tôi, ít nhất là qua trí tưởng tượng lúc bấy giờ, tôi đã có một thời điểm và một không gian hạnh phúc. Hay ít nhất tôi hạnh phúc vì thấy người thanh niên ấy hạnh phúc. Tôi được hạnh phúc lây. Còn đối với những người khác thì sao? Có thể không nghĩ như vậy, và miếng bánh kẹp thịt bò xay kia, lon CoCa kia sẽ chẳng là gì và cũng chẳng bao giờ đem lại hạnh phúc mà có khi còn làm tăng thêm bệnh cao mỡ, cao máu hoặc tiểu đường. 

Hạnh phúc nước Trời
Cũng cùng một lối nhìn ấy, một suy tư ấy, hôm nay Chúa Giêsu đã giới thiệu với những ai đang muốn theo Ngài, hoặc sẽ theo Ngài một thứ hạnh phúc mới. Một thứ hạnh phúc khác với những gì con người đang tìm kiếm, và đang tranh dành nhau. Đó không phải là thứ hạnh phúc được mua bằng tiền, dệt bằng danh giá, và nhất là sự thỏa mãn cá nhân. Một thứ hạnh phúc phát xuất từ trong cõi lòng, và nó được bắt nguồn từ Đấng là nguồn mạch hạnh phúc. 
Bài giảng đầu tiên của Ngài được gọi là Bài Giảng Bát Phúc, hay còn gọi là Hiến Chương Nước Trời, trong đó Chúa Giêsu đã đề cập đến hạnh phúc. Lần rở lại những điều Ngài nói với dân chúng hôm ấy, chúng ta đều có thể đọc thấy những từ ngữ rất người, rất hợp rất hấp dẫn về hạnh phúc. Đó là: chiếm hữu được được nước Trời, được an ủi, được no thỏa, được người khác xót thương, được nhìn thấy Thiên Chúa. Những thứ mà xem như có nó rồi thì giầu sang, phú quý, danh giá của trần gian, thỏa mãn xác thịt, và sức khỏe không có thể so sánh được. Đây phúc nước Trời phát xuất từ tâm hồn. Thứ hạnh phúc mà tiền bạc, giầu sang, sắc đẹp, sức khỏe, thông thái, quyền lực không thể mua được.
Trong đời sống thường ngày đã minh chứng điều này, có những người nghèo khó, đơn sơ, kém học thức, kém may mắn, và đôi khi yếu đau bệnh tật nhưng vẫn vui và vẫn tỏ lộ nét hạnh phúc. Trường hợp của người thanh niên Mễ mà tôi đã đề cập đến ở trên là một hình ảnh tương tự. Nhưng để làm gì ta mới có được hạnh phúc ấy?

Bài giảng Bát Phúc (Mt 5:1-12)

Để giới thiệu phương pháp chiếm hữu hạnh phúc Nước Trời, Chúa Giêsu đã đưa ra những điều kiện sau:

  1. Tinh thần nghèo khó.
  2. Hiền lành, ngay thật.
  3. Bình tĩnh trước thử thách và đau khổ.
  4. Khát khao sự công chính.
  5. Biết xót thương người.
  6. Tâm hồn và trái tim trong sạch.
  7. Sống hòa thuận với người khác.
  8. Chấp nhận khi bị bách hại vì lẽ công chính.

Đó là 8 điểm thực hành dẫn tới những phúc lộc được ban qua bàn tay của Thiên Chúa. Sống và thực hành những điều ấy là sống trong bình an. Vì nó sẽ giải thoát ta khỏi những ràng buộc, những đam mê của thế giới vật chất, những cám dỗ và nặng nề dễ chiều theo nhục dục. Một cách tích cực hơn, nó còn mở rộng lòng mình ra đối với những hồng ân của Thiên Chúa, với những anh chị em kém may mắn hơn mình, đồng thời giúp ta hăng hái  tìm kiếm sự công chính của Ngài dù cho vì đó mà mình phải hy sinh, phải chịu thiệt thòi.

Sống trong bình an với Thiên Chúa, tức là sống trong hạnh phúc. Hạnh phúc của nước Trời ngay giữa lòng đời. Hạnh phúc mà trần gian không thể mua bán, đổi chác được. Một thứ hạnh phúc bền bỉ không gì có thể tước đoạt khỏi ta. Bởi vì nó phát xuất từ trong tâm hồn và trái tim của những kẻ kìm kiếm Thiên Chúa và thực hành sự công chính của Ngài.

SỰ NGHỊCH LÝ CỦA PHÚC ÂM
Suy niệm Chúa Nhật 4 thường niên năm A-2011
Trần Mỹ Duyệt

          Những nghịch lý xảy ra trong thời đại của chúng ta hiện nay chung quy cũng chỉ vì đồng tiền. Các nước nghèo ganh tỵ với các nước giầu. Các nước giầu lại muốn dành ngôi vị bá chủ. Từ sự giầu nghèo vật chất dẫn đến giầu nghèo tinh thần. Và hai dòng chảy này luôn luôn xung khắc với nhau không có câu trả lời thỏa đáng.

Chúa Giêsu cũng đã biết rõ điều này nên khởi đầu sứ mạng rao truyền Tin Mừng, Ngài đã dùng đề tài này để nói với quần chúng. Ngài không hứa hẹn gì và cũng không tuyên bố gì ngoại trừ những lời hứa mà thoạt nghe không làm êm ái lỗi tai người nghe, và cũng không đáp ứng được với những khao khát của phần đông nhân loại. Có chăng, Ngài đứng về phía đông những người nghèo khổ, nhỏ bé bị đời hất hủi, quên lãng. Những người vì Tin Mừng bị bách hại, đối xử bất công. Chúng ta hãy nghe Chúa nói: “Phúc cho những ai có tinh thần nghèo. Phúc cho những ai hiền lành. Phúc cho những ai đang bị khóc lóc. Phúc cho những ai đói khát sự công chính. Phúc cho những ai biết xót thương. Phúc cho những ai có tâm hồn trong sạch. Phúc cho những ai xây dựng hòa bình. Phúc cho những ai bị bắt bớ vì lẽ công chính” (Xem Mat 5:1-12).  

Nghèo mà hạnh phúc thì khó nghe quá! Chỉ riêng một chữ nghèo mà thôi cũng liên quan đến bao chữ nghĩa khác: Khó khăn “nghèo khó”, khổ sở “nghèo khổ”, túng quẫn “nghèo túng”, bị đời khinh bỉ “nghèo hèn”, và làm cho con người trở nên dốt nát: “Cái khó nó bó cái khôn”. Ai ai cũng sợ nghèo, tránh nghèo, và khinh bỉ nghèo. Ai ai cũng cố ngoi lên cho khỏi kiếp nghèo. Và ai ai cũng biết rằng giàu tiền bạc đưa đến giàu quyền lực, giàu danh vọng. Khi có tiền của, có danh vọng, và quyền lực là có tất cả: “Có tiền mua tiên cũng được”. Vì thế nên sức hấp dẫn và mãnh lực đồng tiền khó ai mà chống cự nổi.  Chúa Giêsu đã xếp hạng tiền của ngang hàng với chúa của những kẻ ham mê nó: “Anh em không thể vừa làm tôi Thiên Chúa vừa làm tôi tiền của được” (Mátthêu 6:24).

Từ sự nghèo khó vật chất dẫn đến sự nghèo khó tinh thần. Sức mạnh tiền bạc đang ảnh hưởng trên toàn diện sinh hoạt của con người. Nhìn vào hệ thống tham nhũng chằng chịt của xã hội cũng đủ để kết luận rằng, những người có tinh thần nghèo, những người trong sạch, ngay thẳng hiện nay rất hiếm hoi và hầu như đang bị tuyệt chủng! Bài toán xã hội cũng là bài toán bất công mà kết cục cũng chỉ vì tiền, tiền, và tiền. Tiền có thể mua được bằng cấp, địa vị, và chức quyền. Tiền cũng có thể mua được những giây phút thỏa mãn của cơn khát dục vọng. Từ tiền đưa đến ăn chơi xa xỉ. Những tệ nạn của xã hội, tội ác xã hội xảy ra cũng vì tiền.  Hòa bình bị đe đọa, chiến tranh, khủng bố khắp nơi cũng vì sự bất công xã hội, bất công giữa kẻ giầu và người nghèo. Điều này đã trở thành một nghịch lý của Phúc Âm khi nghe Chúa Giêsu chúc phúc cho những ai có tinh thần nghèo.

Nghịch lý này nằm ở chỗ là những gì con người tưởng chừng như vinh quang, hạnh phúc, và trường cửu thì đối với Thiên Chúa chỉ là tạm bợ, mây khói, và mau qua. Những thứ mà một cách nào đó, chỉ đem lại thêm sự thèm muốn, khát khao và đam mê mà dù có được thỏa mãn hay không được thỏa mãn đều khiến cho những ai tôn sùng, tìm kiếm và chiếm hữu nó phải băn khoăn và lo lắng. Ngược lại, những gì mà trước mắt con người thông thái, khôn ngoan cho là tầm thường, vô giá trị, đáng khinh bỉ lại trở nên quí giá vô cùng cho những ai biết khám phá và nhìn nó dưới ánh sáng của Tin Mừng. 

Nghịch lý này cũng nằm ở chỗ là dù nghèo vật chất hay giầu có tiền của, nếu muốn hạnh phúc chúng ta phải sống bằng tinh thần nghèo Tin Mừng, nghèo Phúc Âm. Chính tinh thần và lối sống này mới giúp con người bóc lột hoàn toàn cái tôi của mình, cái tôi đáng ghét đầy tham, sân, si. Cái tôi sẵn sang quỵ lụy và thần phục bất chính để miễn sao mình chiếm đoạt cho thật nhiều của cải vật chất, thật nhiều vinh quang, và thật nhiều quyền lực. Cái tôi mà sau này chính Chúa Giêsu đã phải nói với tất cả những ai muốn theo Ngài: “Hãy bỏ mình đi, vác thập giá mình mà theo Ta” (Mátthêu 16:24). Bỏ mình đi hay mặc lấy tinh thần nghèo cũng là một. Khi bỏ mình tức là đã tự mình ra nghèo vì mình. Từ bỏ ý tưởng quyền lực, ý nghĩ tự cho mình hơn người khác. Từ bỏ lối sống buông thả theo dục vọng. Từ bỏ mình để đón nhận những thua thiệt, thử thách, là chấp nhận đau khổ, chấp nhận bị ruồng bỏ vì lẽ công chính.

Đưa ra những lý do để được chúc phúc, và những điều kiện lãnh nhận phúc lành từ Thiên Chúa, Chúa Giêsu muốn con người tìm về cội nguồn hạnh phúc. Một thứ hạnh phúc không đến từ con người, nhưng đến từ Thiên Chúa. Một thứ hạnh phúc vĩnh hằng, có mãi và đem lại vui mừng hân hoan, bằng an cho tâm hồn. Dùng sự khó nghèo tâm linh như một yếu tố cần thiết để đón nhận phúc lành, và cũng để mở đầu cho Hiến Chương Tin Mừng của Ngài, là Ngài muốn chúng ta suy niệm một cách cốt lõi về ý nghĩa của cuộc đời và hạnh phúc thật sự mà con người phải tìm kiếm. Đúng ra, Ngài muốn nói chính Ngài mới là hạnh phúc thật. Và chỉ ở trong Ngài, con người mới có hạnh phúc và được hạnh phúc. Điều này thánh Augustine sau suốt thời gian ăn chơi trác tang, khi đón nhận ánh sáng Tin Mừng đã thổn thức ghi lại: “Chúa dựng nên tôi có một quả tim, và tim tôi không ngừng thao thức cho đến khi nó được nghỉ yên trong Ngài”.

Tóm lại, bỏ mình hay sống tinh thần nghèo cũng là một. Và sống nghèo tinh thần hay sống trong sạch, tiết độ, sống phó thác và khiêm nhường, sống với trái tim xây dựng hòa bình, với tinh thần chấp nhận vì lẽ công chính cũng là một. Và cái nghịch lý của Tin Mừng nằm ở chỗ đó. Nhưng liệu mấy ai nhận ra, và liệu có mấy ai khi nhận ra lại dám can đảm và sẵn sàng sống theo nghịch lý Tin Mừng này.

Trần Mỹ Duyệt

 

 

 
     

Tỉnh Dòng Đồng Công Hoa Kỳ
1900 Grand Ave - Carthage, MO 64836
Phone: ( 417) 358-7787 Fax: (417) 358-9508
cmc@dongcong.net (văn phòng CD) - web@dongcong.net (webmaster)