| |
Bị
cám dỗ là hồng ân Thiên Chúa
ĐỌC LỜI CHÚA
• St 2,7-9.3,1-7: (4) Rắn nói với người đàn bà: (5) «Ngày nào
ông bà ăn trái cây đó, ông bà sẽ nên như những vị thần biết điều
thiện điều ác». (6) Bà liền hái trái cây ăn, rồi đưa cho chồng
cũng đang ở đó; ông cũng ăn.
• Rm 5,12-19: (15) Sự sa ngã của Ađam không sánh được với ân huệ
của Thiên Chúa. Nếu chỉ vì một người sa ngã, mà muôn người phải
chết, thì ân sủng Thiên Chúa ban nhờ Đức Giêsu Kitô, còn dồi dào
hơn biết mấy.
•
TIN MỪNG: Mt 4,1-11
Đức Giêsu chịu cám dỗ
(1) Bấy giờ Đức Giêsu được Thần Khí dẫn vào hoang địa, để chịu
quỷ cám dỗ.
(2)
Người ăn chay ròng rã bốn mươi đêm ngày, và sau đó, Người thấy
đói. (3) Bấy giờ tên cám dỗ đến gần Người và nói: «Nếu ông là
Con Thiên Chúa, thì truyền cho những hòn đá này hoá bánh đi! »
(4) Nhưng Người đáp: «Đã có lời chép rằng: Người ta sống không
chỉ nhờ cơm bánh, nhưng còn nhờ mọi lời miệng Thiên Chúa phán
ra».
(5)
Sau đó, quỷ đem Người đến thành thánh, và đặt Người trên nóc đền
thờ, (6) rồi nói với Người: «Nếu ông là Con Thiên Chúa, thì gieo
mình xuống đi! Vì đã có lời chép rằng: Thiên Chúa sẽ truyền cho
thiên sứ lo cho bạn, và thiên sứ sẽ tay đỡ tay nâng, cho bạn khỏi
vấp chân vào đá». (7) Đức Giêsu đáp: «Nhưng cũng đã có lời chép
rằng: Ngươi chớ thử thách Đức Chúa là Thiên Chúa của ngươi».
(8)
Quỷ lại đem Người lên một ngọn núi rất cao, và chỉ cho Người thấy
tất cả các nước thế gian, và vinh hoa lợi lộc của các nước ấy,
(9) và bảo rằng: «Tôi sẽ cho ông tất cả những thứ đó, nếu ông
sấp mình bái lạy tôi». (10) Đức Giêsu liền nói: «Xatan kia, xéo
đi! Vì đã có lời chép rằng: Ngươi phải bái lạy Đức Chúa là Thiên
Chúa của ngươi, và phải thờ phượng một mình Người mà thôi». (11)
Thế rồi quỷ bỏ Người mà đi, và có các sứ thần tiến đến hầu hạ
Người.
CHIA
SẺ
Câu hỏi gợi ý:
1.
Có cám dỗ nào mà ta có chấp nhận cho xảy ra thì nó mới xảy ra
không? Có cám dỗ nào ta không muốn mà nó vẫn đến không? Hai loại
cám dỗ ấy, có loại nào có lợi hay có hại cho ta không?
2. Ý chí tự do của ta đóng vai trò nào khi bị cám dỗ? Ta có chịu
trách nhiệm khi chiều theo cơn cám dỗ không?
3. Ma quỷ có lợi dụng những gì có trong ta để cám dỗ ta không?
Nếu ta không có những thứ ấy thì ma quỷ có còn cám dỗ được ta
nữa không?
Suy tư gợi ý:
Trong
đời sống tâm linh và đạo đức, chúng ta thường gặp hai loại cám
dỗ mà chúng ta cần phân biệt: những cám dỗ mà ta tự cho phép xảy
ra, và những cám dỗ hoàn toàn ngoài ý muốn của ta.
1.
Tự cho phép bị cám dỗ là sự liều mình nguy hiểm
Nhiều khi ta bị cám dỗ là do ta tự nguyện hay liều mình chấp nhận
để mình bị cám dỗ. Cám dỗ loại này có ý chí tự do của ta tham
dự vào. Vì thế, nếu ta thua cơn cám dỗ thì ta phải chịu trách
nhiệm nhiều hơn, nghĩa là tội ta nặng hơn. Do đó, nếu tự lượng
sức thấy không nắm chắc phần thắng, thì người khôn ngoan không
bao giờ liều chấp nhận để mình bị cám dỗ. Chẳng hạn muốn giữ đức
khiết tịnh trong đời sống tu trì cũng như đời sống hơn nhân thì
khơng nên tự cho phép mình giao du quá thân mật và tùy tiện với
những người khác phái. Tương tự như muốn kiêng ăn thì đừng để
những thức ăn thật ngon trước mặt.
Câu chuyện sau đây minh họa vấn đề này: «Hai vị tăng kia khi trở
về chùa phải băng qua một dòng suối rộng đầy nước. Lúc đó, trời
sắp tối, có một cô gái cũng muốn băng qua suối nhưng không biết
làm cách nào vì không có phương tiện. Thấy thế, vị sư già bèn
bồng cô gái qua suối. Khi về tới cổng chùa, vị sư trẻ hỏi vị sư
già: “Tại sao thầy lại liều mình đụng chạm tới thân thể phụ nữ
như vậy?” Vị sư già trả lời: “Tôi đã bỏ cô gái đó ở ngay bờ suối,
tại sao thầy lại đem cô gái về tới tận đây?”».
Vị
sư trẻ không dám giúp đỡ cô gái là rất khôn ngoan, vì thầy thấy
đó là một sự liều mình nguy hiểm. Nếu thầy đụng chạm tới thân
thể cô gái, có thể thầy sẽ phát sinh những tư tưởng không lành
mạnh, chẳng những ngay lúc ấy mà còn lâu dài về sau, ảnh hưởng
tai hại cho việc tu tập của thầy. Sự sa ngã trong tư tưởng và
kết quả tai hại của nó đối với thầy có thể lớn hơn nhiều so với
sự thiệt hại của cô gái nếu cô không được giúp đỡ.
Tuy
nhiên vị sư già giúp đỡ cô gái như thế cũng rất đúng, vì ông đã
già không còn ham muốn nhiều nữa, thêm vào đó, bản lãnh tu tập
cũng đã cao, việc thắng lướt cơn cám dỗ là chuyện dễ dàng đối
với ông. Vả lại, lòng từ bi đòi hỏi ông phải ra tay giúp đỡ. Vì
thế, sự đụng chạm đến thân thể cô gái chẳng làm ông bị thiệt hại
gì. Thật vậy, dù ông đã bồng cô gái qua suối, nhưng tư tưởng của
ông «đã bỏ cô gái đó ở ngay bờ suối». Còn vị sư trẻ, tuy không
đụng chạm đến cô gái, nhưng bằng tư tưởng, thầy đã đem cô gái
về tới tận cổng chùa! May mà thầy từ chối giúp đỡ cô gái! Nếu
không thì tư tưởng thầy còn đem cô gái về tới tận đâu nữa!?
Không biết xa tránh những cám dỗ, tự tìm cám dỗ cho mình, hoặc
liều mình dấn thân vào những hoàn cảnh khiến mình bị cám dỗ… là
những hành động thiếu khôn ngoan và rất nguy hiểm. Và những người
tự nguyện để chịu cám dỗ như vậy thường là chẳng chóng thì chầy,
cũng bị sa chước cám dỗ. Vì hành động như thế chứng tỏ mình đã
có một chiều hướng là sẵn sàng chấp nhận phạm tội rồi!
2. Bị cám dỗ ngoài ý muốn là hồng ân của Thiên Chúa
Tuy nhiên, những cơn cám dỗ hoàn toàn ngoài ý muốn của ta, không
do ta mong muốn, lại là những gì cần thiết và ích lợi để ta trưởng
thành hơn về tâm linh. Thật vậy, ta phải cám ơn Thiên Chúa đã
để ta bị cám dỗ, vì nhờ đó ta mới biết được mình đã yêu Thiên
Chúa và thương tha nhân đến mức độ nào, sự thánh thiện của ta
được tới đâu. Những cơn cám dỗ giống như những bài trắc nghiệm
để chính ta hoặc người khác biết bản lãnh tâm linh ta tới đâu.
Thật vậy, mặc dù tổ chức những kỳ thi rất tốn kém, nhưng mọi trường
học (từ tiểu học đến đại học), mọi quốc gia, đều phải tổ chức
các kỳ thi để xác định được trình độ học vấn và tài năng của các
học sinh, sinh viên. Điều đó cho thấy việc trắc nghiệm tài năng
– tức các kỳ thi – là một nhu cầu cần thiết và tự nhiên trong
đời sống con người.
Trong
đời sống tâm linh cũng vậy, ai cũng muốn tiến tới trong đời sống
tâm linh, nên cần phải có những cơn cám dỗ, là những dịp trắc
nghiệm để ta biết bản lãnh và sự tiến triển tâm linh của ta tới
đâu, lòng yêu mến Thiên Chúa và thương yêu tha nhân của ta thế
nào để tiếp tục tiến tới. Thiên Chúa trắc nghiệm ta không phải
để Ngài biết – vì Ngài không cần trắc nghiệm thì cũng đã biết
– mà để chính ta và mọi người biết. Con người thực của ta được
bày tỏ rõ rệt hơn khi bị cám dỗ. Cuộc đời ông Gióp là một trường
hợp điển hình. Thiên Chúa đã biết rõ lòng trung thành của ông,
nhưng Ngài muốn ông Gióp chứng tỏ cho chính ông và mọi người thấy
sự trung thành ấy (G 1,11-12; 2,5-6).
Nếu
ta thật sự yêu mến Thiên Chúa và tha nhân, thì mọi cám dỗ đều
trở thành những dịp để ta chứng tỏ tình yêu thương ấy và bản lãnh
tâm linh của ta. Chỉ những người không có bản lãnh, không có trình
độ mới sợ bị trắc nghiệm, vì qua trắc nghiệm họ mới lòi cái dốt,
cái kém của họ ra. Vì thế, cần nhìn một cách tích cực về những
cơn cám dỗ, đừng nhìn nó như một cái gì tiêu cực. Nếu cám dỗ là
một điều xấu, bất lợi cho tâm linh của ta, chắc hẳn Thiên Chúa
đã không để nó xảy ra cho ta. Có nhìn tích cực về nó, hiểu được
sự cần thiết và ích lợi của nó, ta mới lợi dụng được nó, nó mới
trở nên ích lợi cho ta. Vả lại, còn có ơn Chúa luôn giúp ta thắng
cám dỗ nữa.
3. Cơ cấu tâm lý của cám dỗ
Tất cả mọi người, ai cũng đều thấy trong bản thân mình có hai
khuynh hướng nội tại ngược chiều nhau:
–
Khuynh hướng tốt lôi ta lên để ta trở thành người vị tha, yêu
Thiên Chúa và thương tha nhân, sẵn sàng hy sinh cho Thiên Chúa
và tha nhân. Người tốt là người để cho lực này thắng thế và càng
ngày càng đi lên. Lực này chính là ân sủng của Thiên Chúa nâng
đỡ ta.
– Khuynh hướng xấu kéo ta xuống để ta trở thành người ích kỷ,
chỉ biết nghĩ đến mình và làm lợi cho mình, sẵn sàng hy sinh vinh
quang Thiên Chúa và quyền lợi tha nhân cho lợi ích của mình. Người
xấu là người để cho lực này thắng thế và càng ngày càng đi xuống.
Khi khuynh hướng xấu này đang cố kéo ta xuống, đó chính là lúc
ta bị cám dỗ.
Trong hầu hết mọi trường hợp, hai lực đó ngang bằng với nhau.
Và chính ý chí tự do của ta là yếu tố quyết định lực nào thắng:
vào chính lúc bị giằng co giữa hai lực ấy, ta thật sự muốn ngả
theo lực nào thì lực đó sẽ thắng. Chính vì thế ta chịu trách nhiệm
về việc ta thắng hay thua cơn cám dỗ.
Khi bị cám dỗ, nếu không sáng suốt, ta sẽ bị đánh lừa vì sự khéo
léo ngụy trang của Satan; hắn là tiêu biểu cho khuynh hướng xấu
ở trong ta. Đối với những người có tham vọng, hắn dùng chính những
tham vọng hết sức hấp dẫn ấy để cám dỗ ta: hắn dụ hễ làm theo
ý hắn thì ta sẽ đạt được tất cả những gì ta ham muốn. Chẳng hạn
đối với bà Eva, hắn khơi lên trong bà tham vọng muốn được bằng
Thiên Chúa, và đề nghị thực hiện tham vọng ấy bằng cách ăn trái
cấm. Đối với những người tương đối đạo đức, Satan thường dùng
những chiêu bài thánh thiện để dụ dỗ: chẳng những có lợi cho mình
mà còn đúng ý Chúa nữa. Chẳng hạn, khi cám dỗ Đức Giêsu, Satan
luôn dùng những câu có thật trong Kinh Thánh để thuyết phục Đức
Giêsu, để Ngài lầm tưởng làm theo ý hắn thì không chỉ lợi cho
mình mà còn hợp với ý Thiên Chúa nữa. Được cái này lại được luôn
cả cái kia thì còn gì khôn ngoan bằng!? Hắn còn có thể sử dụng
ngay những nhu cầu hết sức chính đáng của con người – như cái
ăn, cái mặc, tiền bạc, nhà cửa – để cám dỗ con người làm theo
ý hắn. Chẳng hạn khi Đức Giêsu đói, hắn dụ Ngài sử dụng quyền
năng Thiên Chúa để hóa đá thành bánh mà ăn. Hắn khéo léo lắm!
Nên phải cẩn thận!
Do đó, nếu ta từ bỏ mọi tham vọng, diệt trừ tham sân si, đừng
ham sướng sợ khổ, sẵn sàng chấp nhận nhu cầu của mình không được
thỏa mãn, nhất là quyết tâm «từ bỏ chính mình» – tức coi nhẹ «cái
tôi» của mình, đừng coi nó quan trọng quá – để có thể «vác thập
giá mình mà theo Chúa» (Mt 16,24) thì Satan sẽ khó tìm ra cách
để cám dỗ ta.
CẦU NGUYỆN
Lạy Cha, khi Cha để con bị cám dỗ hầu con trưởng thành hơn trong
tình yêu và bản lãnh tâm linh, thì Cha luôn ban cho con không
chỉ đủ mà còn dư tràn sức mạnh để con chiến thắng cám dỗ. Thánh
Phaolô đã từng kinh nghiệm: «Ở đâu tội lỗi lan tràn, ở đó ân sủng
càng chứa chan gấp bội» (Rm 5,20). Điều quan trọng để con nhận
được sức mạnh và ân sủng đó là con phải tin tưởng vào quyền năng
và sự dư tràn của ân sủng và sức mạnh Cha ban. Xin cho con tin
tưởng vững chãi vào ân sủng Cha. (JK)
Nguyễn
Chính Kết
|
|