| |
“Thần Chân Lý … ở với các con và ở trong các con”
Thần
Chân Lý ban Sự Sống
Bài
Phúc Âm Chúa Nhật VI Mùa Phục Sinh hôm nay tiếp tục chủ đề “Thày
là sự sống” như hai Chúa Nhật Phục Sinh IV và V trước đây, cũng
như Chúa Nhật Phục Sinh VII tới đây. Nếu chủ đề “Thày là sự sống”
của Chúa Nhật IV Phục Sinh liên quan đến tác giả sự sống là “chủ
chiên”, và của Chúa Nhật V Phục Sinh liên quan đến tác động sự
sống là “tin”, thì của Chúa Nhật VI tuần này liên quan đến tác
nhân sự sống là Thánh Thần. Thật vậy, nếu “Chúa Thánh Thần là
Đấng ban sự sống”, như Kinh Tin Kính tuyên xưng, thì quả thực,
không có Ngài là “mạch nước vọt lên sự sống đời đời” (Jn 4:14;
x 7:37-39), không ai có thể “được sự sống và là một sự sống viên
mãn hơn” (Jn 10:10). Mà “sự sống đời đời là nhận biết Cha là Thiên
Chúa chân thật duy nhất và Đấng Cha sai là Giêsu Kitô” (Jn 17:3),
nên “Chúa Thánh Thần là Đấng ban sự sống” tức Ngài là Đấng làm
cho con người “tin vào Thiên Chúa và tin ở nơi Thày” (Jn 14:1),
làm cho họ “tin rằng Thày ở trong Cha và Cha ở trong Thày” (Jn
14:11).
Đó
là lý do, trong bài Phúc Âm hôm nay, Lời Nhập Thể đã gọi Thánh
Thần là “Thần Chân Lý”, “Đấng thấu suốt mọi sự, kể cả thâm tâm
Thiên Chúa” (1Cor 2:10). Như Ngài chỉ “là Đấng ban sự sống” chứ
không phải là chính “sự sống” giống Lời Nhập Thể (Jn 14:6, 11:25;
x 1Jn 5:11-12) thế nào, Ngài cũng không phải là “chân lý” như
Lời Nhập Thể, “hiện thân đích thực của bản thể Cha” (Heb 1:3),
mà chỉ là “Thần Chân Lý”, Vị Thần Linh của cả Cha lẫn Con, như
Con Mắt Thần Linh nơi Nội Tâm Thiên Chúa, hay chính là Ý Thức
Thần Linh nơi Thiên Chúa, khiến Cha biết Con và Con biết Cha.
Tâm linh nơi con người “được dựng nên giống như và tương tự Thiên
Chúa” (Gen 1:26) là ý thức của con người về bản thân mình thế
nào, như Adong ý thức được bản thân mình nơi Evà (x Gen 2:23),
thì Thần Linh hay Thánh Linh nơi Thiên Chúa cũng là chính Ý Thức
Thiên Chúa biết mình như vậy.
Phải
chăng Thần Linh hay Thánh Linh nơi Thiên Chúa cũng là chính Ý
Thức Thiên Chúa biết mình như vậy mà Giáo Hội Chính Thống Đông
Phương chỉ chấp nhận công thức Thánh Thần duy “bởi Cha mà ra”?
Còn việc Giáo Hội Công Giáo Rôma lại thêm cả “bởi Con mà ra”,
cũng không phải là hoàn toàn vô lý, sai tín lý thần học, vì Lời
Nhập Thể là Chúa Giêsu Kitô, khi “tỏ Cha ra” (Jn 1:18) không phải
là Người đã cho thấy Ý Thức Thần Linh của Người về Cha hay sao?
Bởi thế, công thức tuyên xưng Chúa Thánh Thần của Giáo Hội Công
Giáo là “Người bởi Chúa Cha và Chúa Con mà ra” hoàn toàn đúng
với mạc khải: “Không ai biết Con trừ ra Cha (‘Người bởi Chúa Cha’)
và cũng không ai biết Cha trừ ra Con (‘và Chúa Con mà ra’)” (Lk
10:22): “Cha Tôi biết Tôi (‘Người bởi Chúa Cha’) và Tôi biết Cha
Tôi (‘và Chúa Con mà ra’)” (Jn 10:15) là như thế. “Tất cả mọi
sự Cha có đều là của Con” (Jn 16:15) ở đây chẳng những cho thấy
Lời Nhập Thể “là hiện thân sống động của bản thể Cha” (Heb 1:3),
mà còn cho thấy cả thực tại Cha và Con cũng chỉ có cùng một Ý
Thức Thần Linh.
Thần
Chân Lý từ Lời Nhập Thể
Chính
vì Con có cùng một Ý Thức Thần Linh với Cha như thế mà khi “hóa
thành nhục thể” (Jn 1:14), nhân tính của Lời Nhập Thể mới “đầy
ân sủng và chân lý” (Jn 1:14), và Người mới chính là Đấng “rửa
trong Thánh Linh” (Jn 1:33), tức là Đấng làm cho nhân loại nói
chung và Nhiệm Thể Giáo Hội nói riêng không còn sống “trong tối
tăm và bóng sự chết” (Lk 1:79), song “được ánh sáng sự sống” (Jn
8:12) là được có cùng một Ý Thức Thần Linh như Người và như Cha.
Đó là ý nghĩa sâu xa của lời Chúa Giêsu nói với các tông đồ trong
bài Phúc Âm hôm nay: “Vào ngày ấy các con mới biết rằng Thày ở
trong Cha Thày, các con ở trong Thày và Thày ở trong các con”.
Cũng bởi Ý Thức Thần Linh này, một Ý Thức cũng chính là Thực Tại
Hiệp Thông Thần Linh nơi chính Nội Tâm Thiên Chúa, mà các môn
đệ của Lời Nhập Thể mới có thể được ở trong một tình trạng liên
lỉ Thần Hiệp, như Chúa Giêsu trong bài Phúc Âm hôm nay đã cho
các vị biết ngay trước đó, là “Một ít lâu nữa thôi thế gian sẽ
không còn thấy Thày đâu cả, nhưng các con lại thấy Thày như một
Đấng có sự sống và các con cũng có sự sống”.
Và
Lời Nhập Thể đã thông ban Ý Thức Thần Linh của Người cho chung
nhân loại nơi nhân tính của Người cũng như cho riêng Giáo Hội
là Nhiệm Thể của Người thế nào, nếu không phải bằng Cuộc Tử Giá
của Người, tức bằng việc Người “ra đi dọn chỗ cho các con”, như
Người nói đến trong bài Phúc Âm tuần trước. Và kết quả của việc
Người “ra đi dọn chỗ cho các con” đó là, như Người tiết lộ tiếp
trong cùng bài Phúc Âm tuần trước, việc “Thày sẽ trở lại mang
các con đi với Thày, để Thày ở đâu các con cũng ở đó”, nghĩa là
các con cũng có cùng một Ý Thức Thần Linh “với Thày”, tức được
Hiệp Thông Thần Linh, “như Thày ở trong Cha, các con ở trong Thày
và Thày ở trong các con”. Đúng thế, Lời Nhập Thể, sau khi sống
lại từ trong kẻ chết, “vào buổi tối ngày thứ nhất trong tuần”
(Jn 20:19), đã chẳng “trở lại” hay sao, khi “đến đứng giữa các
môn đệ” (Jn 20:19), và cũng đã không “mang các con đi với Thày”
hay sao, ở chỗ “tỏ cho các vị thấy đôi tay và cạnh sườn của Người”
(Jn 20:20), “để Thày ở đâu các con cũng ở đó” hay sao, ở chỗ “Người
thở hơi trên các vị mà nói: ‘Các con hãy nhận lấy Thánh Thần’”
(Jn 20:22)? “Thày không để các con mồ côi; Thày sẽ trở lại với
các con” là thế, đúng như lời Người hứa trong bài Phúc Âm hôm
nay. Thế nhưng, Lời Nhập Thể đã trở lại với các môn đệ của Người
không phải theo hình thức như trước Cuộc Tử Giá nữa, không phải
bằng sự hiện diện thể lý nữa, mà là bằng sự Hiện Diện Thần Linh,
sự hiện diện của “một Đấng Cố Vấn khác”, Đấng Người nói đến ở
bài Phúc Âm hôm nay, “đó là Thần Chân Lý”, Đấng “ở với các con
và ở trong các con”.
Thần
Chân Lý nơi các Môn Đệ
Phần
các môn đệ, nếu không có “Thần Chân Lý … ở với và ở trong” là
Ý Thức Thần Linh được Đấng Tử Giá Phục Sinh ban cho này, các vị
không thể nào mở miệng tuyên xưng như tông đồ Tôma “Lạy Chúa tôi,
lạy Thiên Chúa tôi” (Jn 1:28), nghĩa là không thể “tin vào Thiên
Chúa và tin ở nơi Thày”, như Chúa Giêsu đã kêu gọi các vị trong
bài Phúc Âm tuần trước. Đó là lý do, theo Phúc Âm Thánh Luca,
đoạn Phúc Âm cũng thuật lại việc Chúa Kitô Phục Sinh hiện ra với
các tông đồ vào buổi tối ngày thứ nhất trong tuần như ở Phúc Âm
Thánh Gioan, các môn đệ chỉ thực sự nhìn nhận Thày mình đã phục
sinh sau khi Người ban cho các vị Ý Thức Thần Linh của Người mà
thôi: “Thế rồi Người đã mở tâm trí họ ra để hiểu được những lời
Sách Thánh” (Lk 24:45). Như thế, phải chăng thông hiểu Thánh Kinh
là dấu chứng tỏ con người thực sự có Ý Thức Thần Linh, có “Thần
Chân Lý ở với và ở trong”? Vì Thánh Kinh là những gì liên quan
đến Mạc Khải Thần Linh về Mầu Nhiệm Tỏ Mình của Thiên Chúa Ba
Ngôi: Cha ở trong Con và Con ở trong Cha, hay Con Ý Thức Cha và
Cha Ý Thức Con, một Ý Thức cũng là Thánh Thần được Thiên Chúa
tỏ ý muốn thông ban cho con người, để con người có thể Ý Thức
Thần Linh hay Hiệp Thông Thần Linh (x 1Jn 1:3). Bằng không, Giáo
Hội làm sao có thể biết được bản văn nào thực sự được Thiên Chúa
linh ứng để chọn và lập thành sổ bộ Thánh Kinh như hiện nay, và
làm sao Giáo Hội có thể “đi rao giảng tin mừng cứu độ cho tất
cả mọi tạo vật” (x Mk 16:15)? Đúng thế, nếu thực sự con người
có Ý Thức Thần Linh, có “Thần Chân Lý ở với và ở trong”, họ mới
có thể hiểu thấu những gì Lời Nhập Thể cần phải nói hơn nữa (x
Jn 16:12), hay mới có thể hiểu được chính xác những gì Lời Nhập
Thể muốn nói, muốn con người hiểu, nhờ đó, họ được Hiệp Thông
Thần Linh: “Các con ở trong Thày và Thày ở trong các con”.
Bởi
vậy, bất cứ kiến thức đức tin hay hiểu biết thần học nào, dù có
dựa vào Mạc Khải Thánh Kinh, nhưng lại đưa thành phần kinh sư
này, thành phần thần học gia này, dù có lỗi lạc đến mấy đi nữa,
tới chỗ bất tuân phục Giáo Hội, đến chỗ giảng dạy những gì phản
với giáo huấn tông truyền của Giáo Hội, thì không phải bởi “Thần
Chân Lý”, mà là do bởi tinh thần “phản kitô… không tin Chúa Kitô
đến trong xác thịt” (1Jn 22-23; 2Jn 7), thứ tinh thần của một
“thế gian không thể chấp nhận Thần Chân Lý, vì họ không thấy cũng
chẳng nhận biết Ngài”, như Chúa Kitô nói đến trong bài Phúc Âm
hôm nay. Satan cũng đã không thông thuộc và dựa vào những lời
Thánh Kinh theo tinh thần “phản kitô” hay sao, như những đoạn
Phúc Âm Nhất Lãm thuật lại ở biến cố Chúa Giêsu bị cám dỗ trong
hoang địa cho thấy? Bởi vậy, thành phần thực sự có Ý Thức Thần
Linh phải là thành phần được Chúa Giêsu nhắc đến khi Người thân
thưa cùng Cha Người như sau: “Lạy Cha là Chúa trời đất, con chúc
tụng Cha, vì những gì Cha đã giấu thành phần thức giả và tinh
khôn thì Cha lại tỏ cho những con trẻ bé mọn nhất biết” (Mt 11:25),
tức là thành phần được Chúa Giêsu nói đến ở phần mở và kết bài
Phúc Âm hôm nay: “vâng giữ các mệnh lệnh Thày truyền” hay “vâng
giữ các lệnh truyền đã lãnh nhận từ Thày”.
Vấn
đề thực hành sống đạo:
Theo
nguyên tắc “vô tri bất mộ”, nghĩa là trước khi nghe lời ai, tuân
giữ mệnh lệnh hay lệnh truyền của ai thì phải biết người đó, phải
mộ mến người đó đã. Mà, theo Mạc Khải Phúc Âm được phân tích trên
đây, con người cần phải có Ý Thức Thần Linh, có “Thần Chân Lý…
ở với và ở trong” đã mới có thể nhận biết Lời Nhập Thể, nhờ đó
và sau đó mới có thể “vâng giữ các mệnh lệnh Thày truyền” hay
“vâng giữ các lệnh truyền đã lãnh nhận từ Thày”. Vậy mà sao, cũng
trong chính bài Phúc Âm hôm nay, “Chúa Giêsu nói với các môn đệ
rằng: ‘Nếu các con yêu mến Thày và vâng giữ các mệnh lệnh Thày
truyền cho các con, Thày sẽ xin Cha và Ngài sẽ ban cho các con
một Đấng Cố Vấn khác để ở cùng các con luôn mãi, đó là Thần Chân
Lý…”; “Ai yêu mến Thày sẽ được Cha Thày yêu. Cả Thày cũng yêu
họ nữa và tỏ mình ra cho họ”. Như thế phải chăng việc con người
tuân giữ mệnh lệnh của Chúa Giêsu Kitô chính là việc làm phát
sinh ra Ý Thức Thần Linh, tức là việc làm con người có được “một
Đấng Cố Vấn khác là Thần Chân Lý”?
Chúng
ta nên nhớ một điều ở đây là, trước hết, không phải ai cũng có
thể “vâng giữ” hay muốn “vâng giữ” hoặc “vâng giữ” được “các lệnh
truyền” hay “các mệnh lệnh” của Chúa Giêsu Kitô. Vậy kẻ nào “vâng
giữ” được các mệnh lệnh hay các lệnh truyền của Chúa Kitô, thì
người đó phải là người đã biết lấy gậy Đức Tin đập vào tảng đá
Lời Chúa để từ tảng đá, từ Lời Chúa, vọt ra Mạch Nước Thần Linh
(x Ex 17:6; Num 20:11). Bởi vì, tự mình, Lời Nhập Thể vốn “đầy
ân sủng và chân lý” nơi nhân tính của Người, một Tảng Đá đầy Nước
Thần Linh, chỉ cần đến với Người, “đập” vào Người, chạm vào Người,
đụng vào Người, sờ vào Người (x 1Jn 1:1), qua tác động “chấp nhận
Người” (Jn 1:12), được thể hiện bằng việc cụ thể là “vâng giữ
các mệnh lệnh Thày truyền”, như người đàn bà loạn huyết “sờ đến
gấu áo Người” (Mk 5:28-30) liền được sức mạnh từ Người thoát ra
chữa lành. Như thế, nếu Ý Thức Thần Linh được trực tiếp phát sinh
từ Tảng Đá Lời Chúa, từ Lời Nhập Thể, từ “Tảng Đá bị thợ nề loại
ra đã trở thành Tảng Đá Góc Tường” (Acts 4:11), thì “việc vâng
giữ các mệnh lệnh Thày truyền” chỉ là việc con người tỏ ra về
phần mình muốn “ở trong Thày”, nghĩa là muốn “được sự sống”, nhờ
đó để được “Thày ở trong họ”, nghĩa là muốn “được sự sống viên
mãn hơn” (Jn 10:10).
Đaminh
Maria Cao Tấn Tĩnh, BVL
|
|