|
Ăn
Chay trong Ý Nghĩa Mới
Ăn chay là điều rất quan trọng và mang ý nghĩa phong phú về việc
thực hành tinh thần đạo giáo trong Cựu Ước: biểu lộ sự tự hạ,
lòng ăn năn thống hối tội lỗi, tạo cho ý chí được vững mạnh và
tinh thần sáng suốt. Các kinh sư, luật sĩ và Pha-ri-sêu đặt rất
nặng giá trị việc ăn chay, một tiêu chuẩn để đánh giá sự đạo đức.
Tuy nhiên không phải chỉ trong Cựu Ước, mà trong Tân Ước giá trị
việc ăn chay cũng được đặt nặng: các môn đệ của Gio-an Tẩy Giả
cũng ăn chay để tỏ lòng sám hối và đón chờ Đấng Cứu Tinh. Chính
Chúa Giê-su cũng đã ăn chay 40 ngày trước khi bắt đầu cuộc sống
công khai. Không những Chúa ăn chay mà còn dạy các tông đồ phải
ăn chay nữa. Khi các tông đồ hỏi tại sao các ông không trừ được
quỉ? Chúa bảo: "Có những loại quỉ mà chỉ có ăn chay cầu nguyện
mới trừ được mà thôi" (Mc 9,28).
Nếu
việc ăn chay cần thiết và cao qúi như vậy, tại sao Chúa Giêsu
lại trả lời khi bị thẩm vấn về việc các môn đệ của Ngài không
chịu ăn chay: "Chẳng lẽ khách dự tiệc cưới lại có thể ăn
chay, khi chàng rể còn ở với họ? Bao lâu chàng rể còn ở với họ,
họ không thể ăn chay được". Thực ra Chúa không tẩy chay việc
ăn chay, và không phủ nhận giá trị cũng như những lợi ích của
việc ăn chay. Nhưng Ngài muốn dạy con người biết nhận định đúng
về bậc thang giá trị của những việc đạo đức. Thiên Chúa là tình
yêu. Ngài tạo dựng nên con người cũng vì yêu. Mọi luật pháp Ngài
đặt để trong lương tri con người hoặc ban bố cho dân Ngài cũng
chỉ để đạt đến đích điểm là tình yêu. Mọi hình thức tôn giáo phải
dẫn đến việc đối xử bác ái thương yêu. Đi dự tiệc cưới là chia
sẻ niềm vui với đôi tân hôn mà lại giữ chay thì thật đáng cười
chê. Chắc hẳn trong hoàn cảnh này chúng ta cần vui với người vui.
Tinh thần cuả Tân ước luôn luôn đặt nặng tình yêu trên tất cả
những tập tục hay luật lệ tôn giáo. Chúa Giêsu đã tranh đấu để
người đàn bà ngoại tình không bị ném đá; Ngài đã chữa bệnh trong
ngày hưu lễ. Ngài đã làm một cuộc cách mạng tôn giáo, đảo lộn
các bậc thang giá trị của quan niệm đạo đức cổ điển, câu nệ vào
những luật pháp và hình thức phượng tự tỉ mỉ bên ngoài và coi
đó là sự hoàn hảo thánh thiện. Ngài đã lập nên một tôn giáo mới,
trong đó luật yêu thương là luật tối cao và duy nhất. Ngài cũng
tuyên bố rõ là trong ngày chung thẩm, Ngài chỉ phán xét dựa trên
luật yêu thương duy nhất này. Nếu ai đã làm nhiều việc lành: ăn
chay, nộp cả thân xác để chịu thiêu đốt, đem hết cơ nghiệp để
bố thí, nhân danh Chúa mà trừ qủi hoặc làm phép lạ nhưng thiếu
vắng yếu tố yêu thương thật thì Ngài cũng không chấp nhận người
đó làm công dân trong vương quốc Tân ước của Ngài (Mt 7, 22-23).
Đối với Chúa Giêsu, không có thứ luật lệ nào vượt trên sự sống
và phẩm giá con người. Phẩm giá ấy bất khả xâm phạm. Không có
một giá trị nào được phép chà đạp hay hy sinh con người. Ngài
khẳng định rằng: "Lề luật làm ra vì con người chứ không phải
con người vì lề luật".
Đức
Thánh Cha Gioan Phaolô II trong bài huấn giáo vào tháng 3 năm
1979 đã nói đến ý nghĩa đích thực của việc ăn chay như sau: khước
từ khoái cảm, các kích thích lạc thú và ngay cả thức ăn của uống
tự nó cũng không phải là mục đích, nó phải mở đường cho những
giá trị sâu xa hơn mà con người nội tâm cần phải được nuôi dưỡng.
Một sự khước từ, một sự hãm xác như thế phải giúp tạo nên trong
con người những điều kiện để có thể sống những giá trị cao cả
mà nó hằng khao khát. Con người chỉ trưởng thành khi biết khao
khát những giá trị cao cả ấy. Và sự trưởng thành thực sự qua việc
chay tịnh không chỉ là vượt thắng được những dục vọng đam mê thấp
hèn của bản thân mà chính là đưa con người đến gần tha nhân hơn.
Xét cho cùng, chay tịnh thực sự cũng chính là sống bác ái hơn.
Sứ điệp của Chúa là một cuộc cách mạng tận gốc rễ. Chấp nhận sống
Tin Mừng đòi hỏi chúng ta sống hết chiều sâu của tâm hồn là tình
yêu và những yêu sách của tình yêu thật, chứ không phải chỉ ngừng
lại nơi những hình thức ăn chay hoặc giữ luật tỉ mỉ bên ngoài.
Sr.
Rosaline Thanh Tuyền, CMR
|