|
CÂY
LEO HẠNH PHÚC
Ai học về chụp hình
thường phải qua một bài rất căn bản về nghệ thuật ánh sáng gọi
là ánh sáng Rembrandt. Đó là tên của một họa sĩ người Hà Lan vào
thế kỷ 17 đã tìm ra cách diễn tả loại ánh sáng không đến từ bên
ngoài mà phát khởi từ nội tâm. Chẳng hạn như bức vẽ chính mình
năm 1671, Rembrandt đã diễn tả một người đã cao tuổi, nghèo túng,
với bộ mặt râu ria lởm chởm, cằm hai múi bạnh ra, tóc bạc, áo
quần xác xơ. Vậy mà ánh sáng từ bên trong đã làm nổi lên được
nét đẹp nhân bản với khuôn mặt dịu hiền của một con người có lòng
tốt.
Thời
điểm cài bẫy sập tại thủ đô Washington
Nhưng
ánh sáng từ bên ngoài bây giờ nhiều khi chói quá làm lòa mắt hết,
chẳng còn biết đường đâu mà đi. Mấy năm trước đây, nước Mỹ loạn
cả lên vì những chuyện trái khoáy xảy ra. Nào là vụ Hạ Viện với
đa số đảng Cộng Hòa kéo bè buộc ông tổng thống vào tội thề gian
trong chuyện lạng quạng ngay trong tòa Nhà Trắng để đưa ra tòa
án tối cao phán xét hạ bệ. Nào chuyện ông Livingston đã được đề
cử vào chức vụ chủ tịch Viện Dân Biểu là nhân vật thứ ba của cả
nước, bỗng dưng tuyên bố từ chức, tự nhận mình cũng lạng quạng
ngoại tình! Được đà, tờ báo chuyên môn khai thác kỹ nghệ tình
dục của Larry Flynt vốn bị coi là dơ bẩn đã quảng cáo trên tờ
Washington Post, thưởng một triệu đô la cho những ai có bằng chứng
tố cáo những chuyện nhăng nhít của các chính khách chóp bu vốn
lên mặt dạy đời. Phen này nhiều tay phát rét, và cũng còn nhiều
màn bẩn thỉu làm nhơ nhớp ô nhiễm cả nước Mỹ chả còn thể thống
gì ráo trọi. Và nhiều người thừa cơ nước đục thả câu chôm bộn
bạc. Chỉ tội cho cả nước cứ phải hít thở cái bầu khí hôi thối
riết rồi cũng dễ sinh bệnh, hoặc cũng mất cảm giác không còn phân
biệt nổi mùi gì thanh tao hơn!
Người
ta bàn tán về những cái bẫy do phe này giương ra để sập phe kia.
Monica Lewinsky cũng có thể chỉ là cái bẫy gài. Cứ xem các cuộc
bỏ phiếu thì rõ phe phái chứ có phải quyền lợi đất nước đâu, vì
đường ranh quyền lợi của phe mình thấy rõ. Nhưng xem chừng vỏ
quít dầy thì có móng tay nhọn. Phe kia thay vì bị sập thì lại
thắng thêm ở Hạ Viện. Và cái bẫy của phe này giương ra thì lại
sập vào chính chân mình, mà có thể ông Livingston là con vật tế
thần! Cuộc bon chen thắng thua hơn thiệt xem ra còn nhiều màn
luẩn quẩn như lạc vào bát quái đồ !
Nhà
tôi
Mà
chẳng phải chuyện thế sự thôi đâu. Cả một hệ thống đến hồi rã
thì đúng hơn. Những giải pháp, những tìm kiếm hạnh phúc xem ra
mỗi ngày mỗi vuột khỏi tầm tay. Nhiều gia đình đã nếm đủ trái
đắng của hệ lụy những cái bẫy sập của nền văn minh con buôn duy
lợi này, và bắt đầu giẫy giụa đi tìm một lối sống nào thảnh thơi
hơn khi bước vào ngàn năm mới.
Thời
còn mài đũng quần trên ghế trung học, tôi rất mê truyện Cây
Leo Hạnh Phúc và Nhà Tôi
của Duyên Anh, một khám phá tuyệt diệu nhất, kỳ ảo nhất về hạnh
phúc, một tác phẩm rực rỡ thương yêu, mà cũng diễn tả đúng cái
nếp sống hạnh phúc giản đơn theo tâm thức của người Việt mình.
Nào có gì đâu. Không thấy nói phải đi party cung phụng cười ruồi
với mấy "xếp"
lớn, hay phải đi ăn tiệm sang cho thêm phần gợi hứng theo tâm
lý bày đặt. Nhà có thể bình thường thôi, không phải loại nhà mấy
trăm ngàn Mỹ kim với hồ tắm, có phòng đậu xe riêng... Nhưng mái
nhà này chứa được cái cốt tủy của gia đình đầy ắp chất tình.
Này
nhé, Cây Leo Hạnh Phúc tả
lại buổi Tối Ở Nhà trong
Quốc Văn Giáo Khoa Thư: "Cơm nước
xong xuôi, trời vừa tối. Ngọn đèn treo ở giữa nhà. Cha ngồi đọc
báo. Mẹ và chị kim chỉ vá may. Tôi học bài, bà đang kể cổ tích
cho hai đứa em nghe... Ánh sáng của ngọn đèn tỏa xuống ngập kín
căn phòng nhỏ. Thứ ánh sáng hạnh phúc kỳ diệu chỉ thấy dưới mái
nhà vào những buổi tối xum họp. Bất hạnh cho những ai không có
mái nhà xum họp. Càng bất hạnh cho những ai có mái nhà mà không
biết hưởng tối ở nhà."
Một
trong những thiệp Giáng Sinh tôi thích nhất trong đời lại là một
tấm thiệp hang đá Bêlem không hề có vách núi, cũng không có lều
tranh nào cả. Hài nhi Giêsu nằm gọn ngủ ngon ở giữa. Hình Đức
Maria và Thánh Giuse cúi khum xuống thành mái nhà che chở, giữ
hơi ấm, bật sáng lung linh giữa đêm đen lạnh buốt, làm rạng lên
vẻ huy hoàng giữa những gì xem ra túng nghèo xơ xác.
Thảo
nào mà người Việt thường dùng tiếng nhà tôi để chỉ về vợ hay chồng
mình. Vợ hay chồng mới đúng là nhà mình
chứ không phải là cái nhà mấy trăm ngàn Mỹ kim. Đánh mất con tim
thì cái nhà có mắc tiền và rộng mấy cũng vẫn chỉ là một cõi tha
ma trống vắng rợn người.
Tin
vui gửi người đang nhớn nhác
Những
ai đang nhớn nhác chạy ra ngoài để tìm lợi tức gia tăng trong
sổ ngân hàng, để lo mua sắm thêm tiện nghi cho nhà cửa thêm sang,
sẽ giật mình lắm khi đọc mà phát thèm cái khung cảnh một buổi
xum họp gia đình đầm ấm mà lại rất đơn giản trên đây. Nhớn nhác
đến nỗi đánh mất không biết hưởng tối
ở nhà thì quả là một giá phải trả quá đắt của nếp
văn minh hiện tại.
Giầu
có, sang trọng, hạnh phúc, đâu có phải đến từ đồng tiền hay những
bộ quần áo đắt giá, mà phải đến từ nội tâm, từ bên trong cửa nhà,
và ngay cả từ những gì xem ra tầm thường có sẵn trong kiếp nhân
sinh. Đó cũng là câu truyện Thiên Chúa đã nhập thể
mang thân xác làm người, đi vào lịch sử con người, sống chia sẻ
thân phận con người như bất cứ ai.
"Ngôi
Lời đã trở nên người phàm và cư ngụ giữa chúng ta. Chúng tôi đã
được nhìn thấy vinh quang của Người" (Gioan
1:14).
Chính
tình thương của một Thiên Chúa làm người đã biến cuộc bể dâu của
mỗi người hiện hữu trên mặt đất này mang một ý nghĩa đích thực.
Chứ không phải là bị vất ra đó, lớn lên đó, giẫy giụa trong "bể
khổ trầm luân" đến buồn nôn như giọng hiện sinh
phi lý của Jean Paul Sartre hay bất cứ triết thuyết nào. Rằng
cuộc sống này đáng sống lắm, Chúa Trời đất đã yêu thương tạo dựng
để con người bước vào hưởng niềm hạnh phúc của vườn địa đàng.
Dưa
hấu và quái vật
Truyện
kể về một nhà truyền giáo ngày xửa ngày xưa bỏ quê hương mình
để tới một xứ lạ của những người U Mê. Một hôm ông ta thấy rất
đông người chạy hốt hoảng từ ngoài đồng về trong lúc họ gặt lúa.
Hỏi ra thì biết họ vừa trông thấy một con quái vật ở trong ruộng
lúa.
Nhà
truyền giáo tìm hiểu thì thấy chẳng có con quái vật nào hết, mà
chỉ là trái dưa hấu, vì chưa bao giờ đám dân đó thấy dưa hấu.
Thế nên nhà truyền giáo bèn tình nguyện đi giết "con
quái vật”. Ông ta lấy dao cắt trái dưa ra từng miếng
và ăn ngon lành trước mặt mọi người để làm chứng rằng không sao
đâu.
Nhưng
đám Dân U Mê lại sợ hãi tột độ! Thấy máu đỏ của con quái vật bị
người lạ mặt đang nhai ngấu nghiến thì nghĩ ngay rằng ông ta còn
nguy hiểm quái gở hơn quái vật, và ông ta sẽ giết đám chúng mình,
nếu không tìm cách đuổi ông ta đi gấp!
Thế
là nhà truyền giáo bỏ chạy không kịp ngoái cổ lại. Một thời gian
sau, một nhà truyền giáo khác cũng đến xứ Dân U Mê, và cũng chứng
kiến cảnh họ hốt hoảng bỏ chạy khi gặp dưa hấu vì vẫn nghĩ là
quái vật. Nhưng thay vì tình nguyện đi giết "quái
vật”, ông ta hòa mình vào đám dân đó: cũng run rẩy
sợ hãi, cũng thấy quả là con quái vật nguy hiểm, và cũng hốt hoảng
chạy trốn như đám Dân U Mê.
Sau
một thời gian dài chia sẻ mọi tâm tình của Dân U Mê, nhà truyền
giáo này đã chiếm được cảm tình của họ. Và dần dần ông ta đã cảm
hóa được họ nhận ra dưa hấu thay vì là con quái vật, thì lại là
một loại trái cây rất tươi mát ngon lành. Và từ đó Dân U Mê đã
hết U Mê, và bắt đầu trồng dưa hấu.
Phút
tìm lại đầm ấm
Phép
lạ nào có thể biến những con quái vật đáng sợ thành những trái
thơm ngon? Đó chính là tình thương chia sẻ. Mà tình
thương lại không mua bán được ở ngoài đường, nhưng phải từ nội
tâm, từ bên trong nhà, như kiểu diễn tả ánh sáng của họa sĩ Rembrandt.
Vẫn
biết và thèm cảnh xum họp gia đình tối ở nhà đầm ấm và dễ dàng
như vậy mà con người thời nay không thực hiện được mới lạ. Bận
quá, không thể có giờ cho nhau, không xếp được giờ xum họp gia
đình tối ở nhà! Vì còn phải lo tiến thân để đua chen với người.
Thế ra mình cũng đang cài bẫy để sập chính mình và nhà mình mới
khổ.
Trong
những rối loạn về gia đình hiện nay, bao nhiêu khảo cứu về phương
pháp tâm lý, sinh lý, xã hội học, cũng chẳng giải quyết gì. Vẫn
biết tình thương là số một, tại sao mình không dám đặt lại giá
trị và xếp đặt lại ưu tiên đời sống? Và
bắt đầu ngay hôm nay, mình để giờ xây dựng tình thương gia đình
bằng sự hiện diện, tạo bầu khí xum họp kiểu tối ở nhà. Mình cũng
cần để giờ mỗi ngày cho chính mình, gặp lại được lòng mình, để
ánh sáng nội tâm lóe lên từ thẳm sâu. Rồi mình sẽ chứng nghiệm
phép lạ tìm lại được đầm ấm rất giản đơn chứ có quá phức tạp như
vẫn kiếm tìm đâu!
Lm.
Dũng Lạc Trần Cao Tường
|