|
THỜI ĐIỂM
CHO NHAU MỘT MIẾNG TIM
Ai
là người đang nắm quyền lực đào tạo và dẫn dụ được đám trẻ theo
mình? Mất con và giật lại được con là một cuộc tranh thủ
gay go lúc này giữa những lái
buôn và bậc làm cha mẹ.
Tờ
The Times-Picayune vùng New Orleans có lần đề cập tới quyền lực
đào tạo trẻ em bây giờ bằng một hình ảnh gây ấn tượng rất mạnh:
một đứa bé đeo kính, mà hai
mắt kính là hai màn ảnh Tivi. Nó được các lái buôn đào tạo để nhìn đời bằng
hai con mắt ấy, với hình ảnh đã được tính toán hẳn hòi do những
người ngồi đàng sau
màn ảnh TiVi, biến cả một thế hệ thành những khách hàng ”không người lái”.
Chúng được bơm vào máu những thích thú mới để trở thành những
con mồi qua những chương
trình hoạt họa rất hấp dẫn và đầy mánh lới với kỹ thuật quảng cáo cao độ bơm
thẳng vào máu (subliminal). Một thời trẻ em thích ăn Domino Pizza là vì bọn
Ninja Turtles mỗi lần đi cứu thiên hạ về đều đưa Domino Pizza
xuống gầm cống ăn. Hèn
chi trẻ rất mê loạt phim này và đòi mua cho được bất cứ đồ chơi hay gầy dép
quần áo nào có hình Băng Rùa. Rồi bây giờ là Power Ranger và
còn nhiều thứ "sáng
kiến" dài dài.
THỜI
ĐẠI MẤT HƯỚNG
Người
trẻ phải đương đầu với nhiều thứ lựa chọn với đầy sức ép. Đây
là trường hợp cụ thể một cô bé Việt choai choai ở vùng New
Orleans.
Ở
trường thì gọi là Cindie. Về nhà thì lại gọi là Trân. Ở trường
thì nói tiếng Mỹ. Về nhà thì nói tiếng Việt, nhưng chỉ khi nào
cha mẹ nghe được. Cha mẹ không
muốn nó quên tiếng mẹ đẻ, nhưng nó thì lại nói chuyện, suy nghĩ và ngay cả
mơ bằng tiếng Mỹ, là nơi nó sống từ khi cha mẹ mang sang lúc nó mới sinh ra
được
một tuần.
Đa
số các em choai choai gốc Việt cũng giống Đặng Trân 15 tuổi phải
leo dây giữa hai văn hóa quá khác nhau và đôi khi xung khắc nữa.
Nó ăn đồ ăn Việt,
nhưng thực
ra thích pizza hơn. Nó dành chiều thứ bẩy giúp việc nhà theo lệnh cha mẹ,
nhưng lại có vẻ ghen tị với bạn bè được đi chơi cuối tuần mút
mùa. Nó nhiệt thành
trong sinh hoạt cộng đoàn Việt, nhưng cũng khoái lang thang dạo phố mua hàng,
mặc dù
cha mẹ ít khi cho đi nếu không có người lớn đi kèm.
Đúng
là hai thế hệ đã khác biệt lắm rồi. Người lớn thì dù có cố gắng
am hợp hoàn cảnh mới, vẫn luôn giữ phong tục Việt Nam. Còn bọn
trẻ thì sinh ra và
được giáo
dục theo kiểu Mỹ, thì việc dung hạp không đơn giản tí nào.
Xã
hội này cổ võ từ lớp 9 đã phải có bồ. Không có bồ thì mang mặc
cảm là không giống ai. Sức ép là vậy. Trẻ được tự do phát biểu
ý nghĩ, đang khi
cha mẹ cho
như vậy là lếu láo, và bắt phải kỷ luật lễ phép. Như vậy đám trẻ bây
giờ phải phấn đấu không những để lựa chọn đồ ăn, tiếng nói, mà
còn giữa những
lối nhìn
cuộc sống quá khác biệt. Biết theo đường nào bây giờ? Hay là bỏ quách
đi cho gọn!
THỜI
ĐIỂM TÌM CÂU TRẢ LỜI TỐN 24 TRIỆU TIỀN MỸ
Tờ
báo của Hội Y Học Mỹ (the Journal of the American Medical Association)
đã công bố năm 1997 một kết quả nghiên cứu rất công
phu tốn phí tới 24
triệu tiền
Mỹ do nhiều cơ quan chung sức. Đợt đầu nghiên cứu từ năm 1995 với 90
ngàn học sinh từ lớp 7 đến hết lớp 12, thuộc 134 trường điển hình của
toàn thể
nước
Mỹ. Rồi từ những học sinh trên, họ lại chọn ra 12 ngàn em để trực tiếp
gặp gỡ từng
em vào năm 1995 và 1996.
Bản
nghiên cứu tốn phí nhằm trả lời một câu hỏi: tại sao có những
trẻ em thành đạt mà lại có những đứa hư hỏng tàn tệ? Và kết quả
được báo
The Times-Picayune
của vùng New Orleans đăng lại ngày 10 tháng 9 năm 1997, cho biết rõ
tình trạng
một số thiếu niên có ý định tự tử, hút thuốc hay cần sa ma túy, rượu
chè, bê bối tình dục, "ít
hoặc nhiều là do cha mẹ có để thời giờ hiện diện với con cái nhiều hay ít; sự
kiện này không phân biệt nhà giầu hay nhà nghèo, da màu hay da trắng, học cao
hay học thấp". Sự thành công và thất bại nơi lớp trẻ chính là do sự liên hệ mật thiết giữa
cha mẹ và con cái, và do yếu tố thứ hai rất quan trọng, đó là lòng
đạo của gia đình.
TIN
VUI GỬI NGƯỜI MUỐN BUÔNG XUÔI
Trong
hoàn cảnh u tối về gia đình, một số người tỏ ra thất vọng buông
xuôi hay chỉ biết đổ tội kêu trách. Thì đây quả là một
điều thật mừng.
Cả hai
cuộc nghiên
cứu tốn phí trên đây cũng chỉ đưa đến một kết luận hết sức giản đơn:
quyền đánh mất con hay giật lại được con đang nằm ngay trong tay mỗi
người. Mà
không phải
mất công tìm những phương pháp nào xa vời phức tạp như vẫn tưởng. Chỉ
cần dành thời giờ đủ cho gia đình, bắt đầu ngay hôm nay, bằng những
gì nhỏ
bé cụ thể
nói lên được tình thương và sự săn sóc, nêu gương và hướng dẫn đạo
lý cho con cái.
Đây là yếu tố then chốt quyết định mức hạnh phúc của gia đình. Đây
chính là Tin Vui của Chúa Giêsu:
" Ai nhân danh Thầy mà cho các con một ly nước vì lẽ các con thuộc
về Đức Kitô,
Thầy bảo thật các con: kẻ đó sẽ không mất thưởng đâu."
Đúng
thế. Ai tin theo đạo Chúa cũng được trao ban quyền nhân danh
Chúa mà xua trừ ác quỉ bóng tối ra khỏi gia đình. Đó là vai trò
ngôn
sứ.
Quyền làm
phép
lạ này nằm ngay trong những việc nhỏ bé xây dựng tình thương. Bắt
đầu trao cho nhau
chỉ một ly nước. Những gì xem ra nhỏ bé tầm thường nhất trong gia
đình, thì lại là những điều lớn lao nhất tạo dựng lại được tổ ấm
yêu thương.
Mẹ Têrêsa
đã suốt
đời xả thân săn sóc những người nghèo sống bên cống rãnh ở xứ Ấn
Độ. Nhưng Mẹ lại quả quyết rằng người nghèo không nhất thiết ở
mãi bên
Calcutta: "Người
nghèo nhất trong những người nghèo đang ở ngay trong gia đình mình.
Tôi chưa thấy trẻ em nước nào nghèo bằng trẻ em nước Mỹ."
Con
cái nghèo vì không còn được cha mẹ dành giờ săn sóc yêu thương.
Người trong nhà nghèo vì không được lắng nghe thông cảm những
ưu tư khắc khoải
và những
xung khắc căng thẳng trong nếp sống mới. Ai cũng bận quá. Bận
làm giầu mà lại để nhà
mình mỗi ngày một nghèo thêm thì thật phi lí. Nhà thì rộng thêm
ra nhiều, nhưng lại lạnh lẽo trống trải nghèo nàn một cách tội
nghiệp!
Vâng,
con cảm nhận Tin Vui của Chúa. Con muốn làm giầu cho gia đình
con thực sự bằng việc dành đủ thời giờ cho nhau. Phép lạ
thực sự
xảy ra khi
con bắt
đầu ngay hôm nay trong gia đình, bước theo lối bước thật đơn
giản như Mẹ Têrêsa: Từng việc một. Việc này rồi tới việc kia.
Hãy mỉm
cười với
nhau,
cho nhau một
miếng tim, trao cho nhau một ly nước trong sự rung cảm của
tâm hồn. Nói một lời
dễ thương với con cái, với chồng, với vợ, với từng người trong
nhà.
Lm. Dũng Lạc Trần Cao
Tường
|