dongcong.net
 
 


ẢNH TƯỢNG ĐỨC MẸ

Ảnh tượng Đức Mẹ có vô số hình thức, nào là bích họa, i-côn, kính màu, ảnh nổi, tượng, họa phẩm, ảnh vảy và nhiều loại khác. Những ảnh tượng ấy có liên quan gì đến đức tin của Giáo Hội không? Và giúp chúng ta cầu nguyện thế nào?

1. “Sinh bởi Một Người Nữ” (Gl 4:4)

Vì sợ nạn thờ ngẫu tượng, trên nguyên tắc, Cựu Ước đã ngăn cấm việc tạc tượng ảnh của người hay của vật (Xh 33:18-23). Nhưng trong xác thể Chúa Ki-tô có “tất cả sự viên mãn của tính Thiên Chúa” (Cl 2:9). “Ngài là hình ảnh của Thiên Chúa vô hình” (Cl 1:15). Vinh quang Thiên Chúa rạng ngời trên dung nhan Chúa Ki-tô (2Cr 4:6).

Điều này đã trở thành hiện thực qua việc Con Thiên Chúa được sinh ra bởi một Người Nữ là Đức Ma-ri-a. Bởi vì Mẹ là một con người đích thực nên chúng ta được bảo đảm về tính xác thực của mầu nhiệm Ngôi Lời Nhập Thể và sự gần gũi giữa Con Thiên Chúa với chúng ta. Vì thế, chẳng có gì lạ, ngoài những hình ảnh thánh nhan Chúa hay hình ảnh Chúa biến hình, thì những ảnh tượng Mẹ Thiên Chúa có lẽ đã ra đời từ rất xa xưa và được tôn kính nhiều nhất.

2. Bên Tây Phương

Trên những bức vách trong các hang toại đạo người ta thấy có hình vẽ một bà mẹ trẻ bồng con dưới một ngôi sao đã được Ba-la-am tiên báo (Ds 24:15-19) hoặc bồng con cho ba Đạo Sĩ, đại diện cho các dân nước ngoại đạo thờ lạy. Đó là hình ảnh Đức Ma-ri-a.

Khi đế quốc Rô-ma công nhận Ki-tô giáo, đã thấy có những chiều hướng đề cao Thần Tính của Chúa Ki-tô để đối lại với các thần minh hay chết, và người ta có chiều hướng vẽ Mẹ Thiên Chúa trong trang phục cẩm bào nữ vương.

Vào thời thánh Bê-na-đô, các tín hữu lại nhìn Đức Ma-ri-a như một chứng cứ rằng Chúa Giê-su vinh quang cũng là một con người như họ, và giống họ ở chỗ là Ngài cũng chịu đau khổ, thứ đau khổ đã đem lại hồng phúc cứu độ. Và các hình ảnh Đức Trinh Nữ theo kiểu gô-tích xuất hiện: Đức Trinh Nữ với quả táo, chùm nho hoặc bầy chim.

Thời Phục Hưng cũng lưu lại dấu ấn qua việc trình bày hình ảnh Đức Ma-ri-a càng ngày càng “người” hơn, và không bồng Chúa Con nữa. Điều này làm cớ cho những người Tin Lành chống đối ảnh tượng.

Lòng đạo đức Công Giáo hiện nay dựa trên các đặc ân của Đức Ma-ri-a (Vô Nhiễm Nguyên Tội, Lên Trời Hồn Xác) phản ảnh qua những ảnh tượng như ảnh vảy Đức Mẹ Lộ Đức.

3. Tại Đông Phương

Việc sùng kính ảnh tượng chiếm một vị trí quan trọng trong lòng đạo đức của các tín hữu Đông Phương, đặc biệt từ cuộc tranh luận về ảnh tượng thế kỷ VIII. Công Đồng Ni-xê-a II (787) giải quyết cuộc tranh luận dựa trên nguyên tắc của thánh Ba-si-li-ô: “Tôn kính ảnh tượng là tôn kính Đấng có hình ảnh được thể hiện trên ảnh tượng.”

Tượng ảnh diễn tả và hỗ trợ cho lời cầu nguyện, là kết quả một quá trình suy niệm lâu dài trong một bầu không khí vâng phục, chay tịnh, thầm lặng và thanh tịnh. Các tượng ảnh phản ảnh những truyền thống nhất định. Người ta thường trình bày Mẹ Thiên Chúa. Các kiểu mẫu phổ biến nhất là:

- Bức Hodigitria mô tả “Mẹ là người chỉ Đường.” Đường đây tức là Chúa Ki-tô.

-Bức Eleousa mô tả Mẹ Thiên Chúa nhân lành, đầu Đức Mẹ hơi nghiêng, âu yếm Chúa Con.

- Bức Déesis mô tả Mẹ là Đấng chuyển cầu, giang tay lên trời.

- Bức Khăn Choàng mô tả Mẹ Thiên Chúa là hình ảnh của Giáo Hội, bao bọc cho đoàn con đông đúc.

- Bức Hào Quang mô tả Đức Ma-ri-a bồng Chúa Con trên tay, xung quanh có vòng tròn hay vòng bầu dục tượng trưng cho vinh quang Thiên Chúa.

4. Ngày Nay

Trong thời đại nghe nhìn hiện nay, người tín hữu cần những hình ảnh mang vẻ đẹp có thể hướng đưa họ đến cùng Con Thiên Chúa, Đấng đã được sinh ra từ lòng Mẹ Ma-ri-a.

Chúng ta hãy chịu khó nghiên cứu và chiêm ngắm những ảnh tượng Đức Mẹ có từ quá khứ. Nhưng chúng ta cũng nên sáng tạo những kiểu dáng mới mẻ khả dĩ trình bày được về ơn cứu độ hợp với tâm hồn của những người đương thời của chúng ta.  

J. Lau-ren-sô

 

 

 
     

Chi Dòng Đồng Công Hoa Kỳ
1900 Grand Ave - Carthage, MO 64836
Phone: ( 417) 358-7787 Fax: (417) 358-9508
cmc@dongcong.net (văn phòng CD) - web@dongcong.net (webmaster)