dongcong.net
 
 


MẸ THIÊN CHÚA

Xem:
- Truyền Tin

Tước hiệu “Mẹ Thiên Chúa” không có trong bản văn Tân Ước. Tước hiệu này được đề cập lần đầu tiên trong tài liệu của thánh Hi-pô-li-tô (Hippolytus, +235) ở Rô-ma. Sau đó, thượng phụ giáo chủ Công-tan-ti-nốp là Nét-tô-ri-ô (428) dựa trên quan điểm Ki-tô học riêng của mình đã phản đối việc xưng tụng Đức Ma-ri-a dưới tưới hiệu này.

Theo ông, Con Thiên Chúa là một hữu thể, còn Con Đức Ma-ri-a là một hữu thể khác vì ông cho rằng Chúa Ki-tô có hai ngôi vị, đó là ngôi vị Thiên Chúa (Ngôi Lời) và ngôi vị con người (Giê-su). Như thế, theo Nét-tô-ri-ô, Đức Ma-ri-a không thể được gọi là “Theotokos” (Mẹ Thiên Chúa) ít nhất là theo ý nghĩa thực của hành vi ngôi hiệp (hợp nhất bản tính Thiên Chúa và bản tính nhân loại trong một ngôi vị duy nhất của Chúa Ki-tô).

Công Đồng Ê-phê-sô (431) đã bảo vệ giáo lý Chúa Ki-tô có một ngôi vị duy nhất bằng việc kết án Nét-tô-ri-ô cùng đồng đảng. Công Đồng cũng chuẩn nhận và ca ngợi nội dung bức thư thứ hai của thánh Xi-ri-lô gửi cho Nét-tô-ri-ô, và qua việc chuẩn nhận chính thức ấy, Công Đồng công nhận việc tôn nhận Đức Ma-ri-a với tước hiệu Mẹ Thiên Chúa. Quyết định có tính chuẩn mực ấy của Công Đồng Ê-phê-sô sau đó đã được Công Đồng Can-xê-đôn công bố thành một tín điều Công Giáo năm 451.

1. Nội Dung Thần Học

Như đã nói, tước hiệu Mẹ Thiên Chúa xuất phát từ giáo lý Công Giáo về mầu nhiệm Ngôi Lời Nhập Thể. Đức Ma-ri-a cưu mang và hạ sinh - trong Nhân Tính của Chúa Giê-su - Đấng là Thiên Chúa từ trước muôn đời. Chúa Giê-su không phải là Thiên Chúa do việc Ngài được Đức Ma-ri-a cưu mang và hạ sinh (đây không phải là mầu nhiệm nhưng là sai lầm, vì chẳng lẽ Đức Ma-ri-a lại sinh ra Thiên Tính!) Đức Ma-ri-a là Mẹ Thiên Chúa vì từ xác thể của mình, Mẹ đã cho Ngôi Lời một bản tính nhân loại giống như bản tính của Mẹ. Và, như trong hành vi sinh sản bình thường của nhân loại, chung điểm (terminus) của hành vi sinh sản của cha mẹ không phải là bản tính nhân loại được sinh ra, nhưng là ngôi vị trong bản tính ấy. Vậy trong trường hợp này, hành vi làm mẹ của Đức Ma-ri-a đạt đến ngôi vị của Ngôi Lời, Đấng do chính sự kiện này mà trở thành Con thật của Mẹ. Cho nên Đức Ma-ri-a là “Theotokos” bởi vì Ngôi Lời đã trở thành nhục thể trong Mẹ và qua Mẹ.

Giáo lý này với nhiều hệ quả đã làm nổi bật nội dung sung mãn của tước hiệu Mẹ Thiên Chúa. Nếu Chúa Giê-su là Đấng Cứu Thế duy nhất, Đấng Trung Gian duy nhất, Linh Mục, Tiên Tri, Vua Tối Cao trong tư cách một con người là vì nhân tính của Ngài ngay từ giây phút đầu tiên hiện hữu đã được hợp nhất “bẩm sinh” (congenitally) với Thiên Tính trong ngôi vị Ngôi Lời. Đức Ma-ri-a làm mẹ nhờ quyền năng Chúa Thánh Thần, sinh ra Đấng, vì là Chúa - Người, là Đấng Cứu Thế, Đấng Trung Gian, Linh Mục, Tiên tri, Vua Tối cao của Giao Ước Mới, giao ước vĩnh viễn.

Như thế, chúng ta có thể nói Đức Ma-ri-a là Mẹ Đấng Cứu Thế theo mộtá nghĩa "mẹ" còn xác thực hơn người làm mẹ một linh mục, một tổng thống nữa. Linh mục hay tổng thống một quốc gia không được sinh ra từ hành vi sinh sản của cha mẹ nhưng do một ơn gọi, một cuộc thánh hiến hay một cuộc bầu cử là những cái ảnh hưởng đến một chủ thể vốn đã là con người rồi. Tương tự đối với một tước hiệu có tính cha truyền con nối, nó được ban do những quyết định pháp chế hoàn toàn ngoại khởi đối với hành vi sinh sản. Ở đây không như thế, hành vi sinh sản mà Mẹ Ma-ri-a được mời gọi, với tất cả năng lực thể lý và tinh thần là sinh ra - xét theo bản thể và hiện hữu (ontologically and existentially) - Đấng Trung Gian cao vượt, Đấng mà về phía Mẹ, Mẹ chỉ là một dụng cụ trong hành vi tạo nên. Điều này còn nói lên chiều sâu của mối liên kết giữa Mẹ Ma-ri-a và Chúa Thánh Thần là Đấng duy nhất có thể thực hiện một điều diệu kỳ như thế nơi Mẹ.

Thực tế thiên chức Mẹ Thiên Chúa đã giải thích cho sự hoàn hảo tự nhiên và siêu nhiên nơi Đức Ma-ri-a. Đây là trường hợp duy nhất Người Con “có thể” tạo nên Người Mẹ như ý mình muốn. Người Con này là Đấng Toàn Năng. Chỉ mình Ngài có thể chuẩn bị cho mình một Người Mẹ xứng đáng với mình, một “Người Mẹ Thiên Chúa xứng đáng,” hiến thân trọn vẹn cho ơn gọi ngoại thường: “Được cứu chuộc cách kỳ diệu hơn nhờ công nghiệp của Con Ngài và hiệp nhất mật thiết bền chặt với Con, Đức Ma-ri-a đã lãnh nhận sứ mệnh và vinh dự cao cả là được làm Mẹ Con Thiên Chúa, do đó làm ái nữ của Chúa Cha và cung thánh của Chúa Thánh Thần. Nhờ lãnh nhận ân sủng vô cùng cao quí này, Ngài đã trổi vượt trên mọi tạo vật trên trời dưới đất” (LG 53).

Tương tự cũng có thể nói: “Chúa Cha rất nhân từ đã muốn sự ưng thuận của người mẹ được tiền định trước khi Chúa Con nhập thể, để như một người nữ đã hợp tác cho sự chết, thì cũng một người nữ hợp tác cho sự sống. Điều đó đặc biệt thích hợp cho Mẹ Chúa Giê-su, vì Ngài đem đến cho thế giới chính nguồn sống cải tạo mọi sự, và đã được Chúa ban cho nhiều ơn cân xứng với một sự mệnh cao cả như thế” (LG 56).

Vì “mối hiệp nhất mật thiết và bền chặt” (LG 53) giữa Mẹ và Con, thiên chức Mẹ Thiên Chúa vừa đòi hỏi vừa giải thích “sự cộng tác rất đặc biệt” của Đức Ma-ri-a trong “công trình của Đấng Cứu Thế,” một sự cộng tác làm cho Mẹ trở thành Mẹ của chúng ta “trên bình diện ân sủng” (LG 61).

2. Thiên Chức Mẹ Thiên Chúa và Lịch Sử

Khi sinh một người con vào thế giới, người mẹ nào cũng có ảnh hưởng đến dòng lịch sử. Nhưng có ai được bằng Đức Ma-ri-a! Mẹ giữ một vị trí vô song trong lịch sử thánh của nhân loại vì khi cưu mang Quà Tặng của Chúa Cha, Mẹ đem đến cho chúng ta Đấng Khởi Thủy, Trung Tâm và Cùng Đích của lịch sử. Đức Ma-ri-a chính là giao điểm những con đường của các thế hệ mà qua đó chương trình Thiên Chúa được tỏ lộ.

Đức Ma-ri-a thuộc về dân tộc Do Thái và dòng tộc đế vương Đa-vít, những người đang trông đợi Đấng Mê-si-a đến. Người Con của Đức Ma-ri-a “sẽ nên cao trọng và được gọi là Con Đấng Tối Cao. Thiên Chúa sẽ ban cho Người ngôi báu Đa-vít tổ phụ Người. Người sẽ cai trị đời đời trên nhà Đa-vít ...” (Lc 1:32-33). Như thế, rõ ràng Đức Giê-su cũng thuộc dòng tộc Đa-vít (x. 2Sm 7:14,16; Tv 2:7; 89:27-28).

Thắc mắc của Đức Ma-ri-a (“việc đó xảy đến thế nào được vì Tôi không biết đến người nam?”) đã cho Sứ Thần cơ hội khai mở một chiều kích mới: “Chúa Thánh Thần sẽ đến với Bà và quyền năng Đấng Tối Cao sẽ rợp bóng trên Bà; vì thế Con Trẻ Bà sinh ra sẽ được gọi là Con Thiên Chúa” (Lc 1:35). Từ “rợp bóng” gợi lên hình ảnh “đám mây,” một hình ảnh được Thánh Kinh dùng ám chỉ sự hiện diện đầy hiệu năng của Thiên Chúa (Xh 40:34-35; Ds 9:18-22; 10:34). Nói rằng Con Trẻ sẽ là Đấng Thánh tức là nói Con Trẻ thuộc trọn về Thiên Chúa (Is 6:3). Đối với Cựu Ước, từ ngữ “Con Thiên Chúa” chỉ về Đấng Mê-si-a (Tv 2:7; 2Sm 7:14); còn ở đây, không có ý chỉ về sự bảo vệ của Thiên Chúa theo ý nghĩa Cựu Ước, nhưng về chính địa vị làm con Ngài.

Bởi vì Đức Ma-ri-a chấp nhận những ý niệm về Đấng Mê-si-a của các tổ phụ nên Mẹ đã bước vào một chiều kích mới mẻ của đức tin và đem đến cho thế giới chúng ta Đấng mà qua Người, chúng ta được tiếp nhận quyền làm nghĩa tử Thiên Chúa.

Hành vi tự do chấp nhận của Mẹ và điều đang được “quyền năng Chúa Thánh Thần” thực hiện nơi Mẹ đã đem lại cho lịch sử chúng ta một ý nghĩa tối hậu trong chương trình của Thiên Chúa đang được thực hiện trong Chúa Giê-su và qua công việc của Người. Được trở thành con người giữa chúng ta trong Người Nữ thuộc dòng giống nhân loại là Đức Ma-ri-a thành Na-da-rét, Ngôi Lời Thiên Chúa chết trên Thập Giá và sống lại, Ngài là Đấng Hằng Sống muôn đời. Nhờ Đức Giê-su, chúng ta được thông phần sự sống Thánh Linh, Sự Sống mà Chúa Giê-su đã đến ban cho chúng ta để chúng ta được sống dồi dào.

A. Đơ-lơ-san

 

 
     

Chi Dòng Đồng Công Hoa Kỳ
1900 Grand Ave - Carthage, MO 64836
Phone: ( 417) 358-7787 Fax: (417) 358-9508
cmc@dongcong.net (văn phòng CD) - web@dongcong.net (webmaster)