Nhận định và hy vọng của Đức Thánh Cha về biến cố Regensburg

(Vatican) Trong buổi gặp gỡ với con số đông đảo hơn 40,000 anh chị em tín hữu tham dự buổi triều yết chung hôm nay, Đức Thánh Cha Bênêđíctô XVI một lần nữa đã tỏ ý tiếc là câu trích dẫn của ngài đã bị hiểu lầm. Đức Thánh Cha cho biết câu trích dẫn đã đề cập đến Muhammad “trong một cách thế chúng ta không thể đồng cảm và quá thô bạo đối với chúng ta”. Đức Thánh Cha nhận xét rằng “Với những người đọc kỹ lưỡng, điều có thể thấy rõ ràng là tôi đã không coi là ý kiến riêng của mình trong bất cứ cách nào những lời tiêu cực của vị đại đến thời trung cổ”. Diễn từ của của Đức Thánh Cha đề cập đến chủ đề “đức tin và lý trí” chủ trương rằng “không phải tôn giáo và bạo lực sát cánh với nhau nhưng tôn giáo và lý trí đồng hành với nhau”.

Đức Thánh Cha nhấn mạnh thêm là ngài “có lòng tôn trọng sâu xa với các tôn giáo trên thế giới và đối với người Hồi Giáo, những người cùng thờ một Thiên Chúa và những người mà cùng với họ chúng ta thăng tiến hòa bình, tự do và công lý xã hội”.

Đức Thánh Cha bày tỏ hy vọng rằng “sau những phản ứng ban đầu”, những lời của ngài “sẽ thiết lập một lực đẩy hướng về một cuộc đối thoại tích cực, ngay cả tự phê bình giữa các tôn giáo và giữa lý trí hiện đại và đức tin Kitô Giáo”.

Sau bài huấn đức rất sâu sắc, khi nhìn lại những chặng đường trong chuyến viếng thăm Đức, Đức Thánh Cha Bênêđíctô XVI nói: “Đây là một kinh nghiệm thật đẹp đẽ cho tôi trong ngày đó để có thể đọc diễn văn trước một cử tọa đông đảo gồm các giáo sư và sinh viên của trường đại học Regensburg, nơi tôi đã giảng dạy trong tư cách một giáo sư trong nhiều năm. Trong niềm vui, tôi đã có thể gặp lại lần nữa thế giới đại học mà trong một giai đoạn dài của đời mình đã là quê hương tinh thần của tôi. Đề tài tôi chọn trình bày là mối quan hệ giữa đức tin và lý trí. Để giới thiệu với cử tọa thảm trạng và thực trạng của vấn đề, tôi đã trích dẫn những lời trong một cuộc đối thoại Công Giáo -Hồi Giáo vào thế kỷ thứ 14 trong đó phía Công Giáo là đại đế Byzantine, Manuel II Paleologos, trong một cách nói đối với chúng ta khó có thể đồng cảm và thô bạo đã trình bày với phía Hồi Giáo vấn đề về quan hệ giữa tôn giáo và bạo lực. Chẳng may, câu trích dẫn này đã có thể đưa đến hiểu nhầm. Tuy nhiên, với những người đọc kỹ lưỡng, điều có thể thấy rõ ràng là tôi đã không coi là ý kiến riêng của mình trong bất cứ cách nào những lời tiêu cực của vị đại đế thời trung cổ trong cuộc đối thoại này và nội dung gây ra tranh cãi không diễn tả xác tín riêng của tôi. Ý định của tôi thực ra rất khác: bắt đầu từ những gì Manuel II nói để rồi sau đó trong một cách thế tích cực, sử dụng một từ ngữ rất đẹp để đề cập đến cách thế làm sao lý trí có thể hướng dẫn trong tiến trình chuyển hóa đức tin. Tôi muốn giải thích rằng không phải tôn giáo và bạo lực sát cánh với nhau nhưng tôn giáo và lý trí đồng hành với nhau. Chủ đề thuyết trình của tôi – đối với sứ mạng của đại học – là quan hệ giữa đức tin và lý trí: tôi muốn mời gọi đức tin Kitô Giáo đối thoại với thế giới hiện đại và các tôn giáo. Tôi hy vọng rằng trong những dịp xảy ra trong chuyến viếng thăm của tôi, chẳng hạn tại Munich, khi tôi nhấn mạnh đến tầm quan trọng trong việc tôn trọng những gì là thánh thiêng với người khác, mọi người thấy rõ lòng tôn trọng của tôi đối với các tôn giáo trên thế giới, và đối với người Hồi Giáo, những người cùng thờ một Thiên Chúa và những người mà cùng với họ chúng ta thăng tiến hòa bình, tự do và công lý xã hội (Nostra Aetate, 3)”

Đức Thánh Cha kết luận: “Tôi hy vọng rằng sau phản ứng ban đầu, những lời tôi nói tại đại học Regensburg sẽ thiết lập một lực đẩy hướng về một cuộc đối thoại tích cực, ngay cả tự phê bình giữa các tôn giáo và giữa lý trí hiện đại và đức tin Kitô Giáo”.

Nguyễn Việt Nam - VietCatholic.net