92. Những Hạn Chế Của Nền Dân Chủ

Nền dân chủ không thể được thần tượng hoá đến độ nó có thể thay thế cho luân lý hoặc trở nên thứ thuốc vạn năng cho sự vô luân. Về cơ bản, dân chủ là một “hệ thống” và như vậy là phương tiện chứ không phải mục đích. Giá trị “luân lý”của nó không tự động mà có, nhưng tuỳ thuộc vào sự tuân giữ luật luân lý mà nó phải tuân theo, giống như mọi hình thức ứng xử nhân loại khác: nói cách khác, luân lý tính của nó tuỳ thuộc vào luân lý tính của mục đích mà nó theo đuổi và luân lý tính của phương tiện mà nó dùng.

Nếu ngày nay chúng ta thấy hầu như mọi người đều đồng ý với giá trị dân chủ, thì điều này được xem như một “dấu hiệu tích cực của thời đại,” như huấn quyền của Giáo hội thường đề cập đến. Nhưng giá trị của nền dân chủ đứng vững hoặc ngả theo những giá trị mà nó thể hiện và thúc đẩy. Dĩ nhiên những giá trị như là phẩm giá của mỗi con người, sự tôn trọng những quyền bất khả xâm phạm và không thể chuyển nhượng của con người, và sự nhìn nhận “lợi ích chung” như mục đích và tiêu chuẩn điều hoà đời sống chính trị, là nền tảng vững chắc và không thể bị bỏ qua...

Nếu, như một hậu quả của tấn thảm kịch làm mờ tối ý thức tập thể, một thái độ của chủ nghĩa hoài nghi đã thành công trong việc gieo rắc nghi vấn vào ngay trong những nguyên tắc nền tảng của luật luân lý, thì hệ thống dân chủ tự nó sẽ bị lung lay tận nền móng.