Chúa Nhật XVII Thường Niên Năm A
 
 


Cuộc Tìm Thấy và Tìm Kiếm cần Trao Đổi

Tiếp theo loạt dụ ngôn về Triều Đại Thiên Chúa từ tuần trước, tuần này bài Phúc Âm cũng có các dụ ngôn khác về mầu nhiệm Nước Trời. Nếu tuần trước có ba dụ ngôn, nhưng chỉ có dụ ngôn đầu là dụ ngôn được Giáo Hội nhấn mạnh thế nào, thì trong bài Phúc Âm tuần này, dù có 3 dụ ngôn, Giáo Hội cũng chỉ nhấn mạnh đến hai dụ ngôn đầu mà thôi, đó là dụ ngôn “Triều đại Thiên Chúa giống như một kho tàng có người tìm thấy trong một thửa ruộng”, và dụ ngôn “Nước Trời giống như người thương gia đi tìm kiếm những viên ngọc quí”. Còn dụ ngôn thứ ba Giáo Hội không buộc đọc, đó là dụ ngôn “Triều đại Thiên Chúa cũng giống như một rọ lưới được thả dưới hồ để thu góp đủ mọi thứ”. Phải chăng Giáo Hội chỉ nhấn mạnh vào hai dụ ngôn đầu trong bài Phúc Âm hôm nay là vì hai dụ ngôn này hợp với chủ đề Chứng Tá Giáo Hội của Mùa Phụng Vụ Thường Niên Hậu Phục Sinh? Vậy chủ đề Chứng Tá Giáo Hội trong hai dụ ngôn đầu của bài Phúc Âm này như thế nào và ở chỗ nào?

Ở đây Chúa Giêsu không cắt nghĩa rõ ràng cho các tông đồ nghe về hai dụ ngôn này, như Người đã làm với dụ ngôn “người gieo giống” ở bài Phúc Âm Chúa Nhật hai tuần trước, và dụ ngôn “Triều Đại Thiên Chúa giống như người kia gieo giống tốt trong thửa ruộng của mình” ở bài Phúc Âm tuần vừa rồi, vì Người muốn đáp lại lời yêu cầu của các tông đồ. Phải chăng không hỏi gì về các dụ ngôn khác có nghĩa là các tông đồ đã hiểu được ý nghĩa của các dụ ngôn vắn gọn ấy rồi chăng? Không biết các tông đồ đã hiểu ra sao về hai dụ ngôn này, nhưng, xét về ý nghĩa, đây là một cặp dụ ngôn có ý nghĩa giống nhau, như cặp dụ ngôn “hạt cải” và “nắm men” ở bài Phúc Âm tuần trước vậy. Nếu cặp dụ ngôn “hạt cải” và “nắm men” có ý nghĩa giống nhau ở chỗ tác dụng của chúng từ bên trong thế nào, thì cặp dụ ngôn “kho tàng trong ruộng” và “hạt ngọc quí giá” cũng có ý nghĩa giống nhau ở chỗ trị giá trao đổi như vậy. Và, nếu cặp dụ ngôn tuần trước, nói đúng hơn nếu cả ba dụ ngôn của bài Phúc Âm tuần trước, nhấn mạnh đến vai trò của người ban phát, như người gieo giống tốt trong ruộng của mình, người lấy hạt cải gieo trong ruộng của mình, và người đàn bà lấy men vùi vào ba đấu bột, thì cặp dụ ngôn tuần này lại nhấn mạnh đến vai trò của người nhận lãnh, người tìm được kho tàng chôn giấu trong ruộng, và người tìm được viên ngọc trai quí giá. Như thế, Triều Đại Thiên Chúa hay Vương Quốc của Thiên Chúa chẳng những là Mạc Khải Thần Linh, liên quan đến Thiên Chúa, đến Đấng tỏ mình ra, mà còn là “Đức Tin Tuân Phục” (x Rm 1:5, 16:26), liên quan đến con người lãnh nhận Mạc Khải Thần Linh của Ngài nữa.

Đức Tin Tuân Phục, theo tinh thần Phúc Âm, được thể hiện ở chỗ bỏ mình, ở chỗ trao đổi, thậm chí ở chỗ hy sinh trao đổi cả mạng sống mình vì đức tin nữa (x Mt 16:25; Jn 12:25). Đó là lý do cặp dụ ngôn chính của bài Phúc Âm hôm nay nhấn mạnh đến việc trao đổi giữa con người với những sự vật đáng giá, như với thửa ruộng và với viên ngọc quí. Tuy nhiên, trong cặp dụ ngôn trao đổi của hèn lấy của trọng ở bài Phúc Âm hôm nay, chúng ta thấy ít là hai chi tiết cần chú ý sau đây liên quan đến ý nghĩa của chính những gì Chúa Giêsu muốn mạc khải cho chúng ta biết về mầu nhiệm Nước Trời: chi tiết thứ nhất đó là vấn đề liên quan đến tác động của Đức Tin Tuân Phục nơi thành phần lãnh nhận Mạc Khải Thần Linh, và chi tiết thứ hai liên quan đến đối tượng cần phải được con người lãnh nhận Mạc Khải Thần Linh trao đổi.

Về tác động của Đức Tin Tuân Phục nơi thành phần lãnh nhận Mạc Khải Thần Linh. Nếu ở dụ ngôn thứ nhất, dụ ngôn “kho tàng trong ruộng”, tác động của con người lãnh nhận Mạc Khải Thần Linh là “tìm thấy”, tức bất ngờ khám phá ra những gì đã có sẵn ở đâu đó, thì ở dụ ngôn thứ hai, dụ ngôn về “hạt ngọc quí giá”, tác động của con người lãnh nhận Mạc Khải Thần Linh là “tìm kiếm”, tức phải mất công tìm mới thấy, chứ không phải tự nhiên mà vớ được như trường hợp của người trong dụ ngôn “kho tàng trong ruộng”. Tuy nhiên, dù bất ngờ “tìm thấy” (find), hay phải vất vả “tìm kiếm” (search for) đi nữa, tác động chung của thành phần lãnh nhận Mạc Khải Thần Linh cần phải thực hiện cũng hoàn toàn giống hệt như nhau, đó là việc họ cần phải trao đổi, là việc họ cần phải “bán đi tất cả những gì mình có mà mua lấy” những gì đáng giá và quí giá ấy. Vậy những gì cần phải được trao đổi ấy đáng giá và quí giá ra sao mà con người lãnh nhận Mạc Khải Thần Linh cần phải thực hiện cách tương xứng mới có thể chiếm hữu?

Về đối tượng cần phải được con người lãnh nhận Mạc Khải Thần Linh trao đổi. Hai báu vật cần phải được trao đổi một cách tương xứng đây là “thửa ruộng” ở dụ ngôn thứ nhất, và “ngọc quí” ở dụ ngôn thứ hai. Chúng ta nên lưu ý là, ở dụ ngôn thứ nhất, vật cần phải được trao đổi không phải là chính “kho tàng được chôn giấu trong ruộng” mà chỉ là “thửa ruộng”. Vậy “thửa ruộng” đây là gì, trước hết, nếu không phải (có thể được hiểu) là nhân tính Chúa Kitô, thửa ruộng chất chứa kho tàng thần tính vô cùng cao quí của Người, mà “nếu ai chấp nhận Người thì Người ban cho họ quyền làm con cái Thiên Chúa” (Jn 1:12). Sau nữa, còn (có thể được hiểu) là các vị thừa sai, thửa ruộng chất chứa trong mình kho tàng Tin Mừng Sự Sống hay Sứ Điệp Cứu Rỗi được Chúa Kitô trao phó cho họ “trong tăm tối”, “trong âm thầm” (Mt 10:27), để rồi “ai chấp nhận các con là chấp nhận Thày… ai tiếp nhận một tiên tri vì là tiên tri thì lãnh nhận phần thưởng của tiên tri”, như lời Chúa Giêsu khẳng định với các tông đồ trước khi sai các vị đi rao giảng ở Phúc Âm Chúa Nhật XIII cách đây 4 tuần về thái độ của thành phần lãnh nhận Mạc Khải Thần Linh.

Còn “ngọc quí” ở dụ ngôn thứ hai đây là gì, trước hết, nếu không phải (có thể được hiểu) là thành phần “chiên lạc nhà Yến Duyên”, đối tượng được Chúa Kitô sai các tông đồ đi loan báo “Triều đại Thiên Chúa đã tới”, trong Phúc Âm Chúa Nhật XI các đây 6 tuần; sau nữa, (còn thể thể được hiểu) là thành phần “chiên chưa thuộc về đàn” (Jn 10:16) là chung nhân loại hay Dân Ngoại cũng vậy, thành phần cao quí đến nỗi “Thiên Chúa đã không tiếc Con Mình, song đã phó nộp Người vì tất cả chúng ta” (Rm 8:32). Chưa hết, “hòn ngọc quí giá” đây cũng có thể hiểu được là con chiên thứ 100, con chiên lạc duy nhất trong đàn 100 con (x Lk 15:4-7), là đồng bạc bị rơi mất song được tìm thấy (x Lk 15:8-10), là đứa con thứ phung phá gia tài của cha trở về (x Lk 15:11-24), là đứa con cả hoang đàng vì gần cha mà lại chẳng hiểu cha mình gì cả (x Lk 15:25-32), là tên thu thuế tội lỗi lên đền thờ đấm ngực cầu nguyện ra về được công chính hóa (x Lk 18:13-14), là người phụ nữ tội lỗi có tiếng trong thành song yêu nhiều nên được tha nhiều (x Lk 7:36-50), là một trưởng ban thu thuế Zakêu nhận lỗi và đền trả gấp bốn những gì mình đã làm thiệt hại người khác (x Lk 19:1-10), là người trộm lành thống hối và bênh chữa Chúa Kitô trên thập giá (x Lk 23:40-43) v.v.

Căn cứ vào tác động bất ngờ “tìm thấy” và vất vả “tìm kiếm” này, cũng như căn cứ vào vị trí (gần gũi và xa cách) của đối tượng cần phải được trao đổi một cách tương xứng, chúng ta có thể suy đoán ý nghĩa về dụ ngôn “kho tàng trong ruộng” và “hòn ngọc quí giá” trong bài Phúc Âm hôm nay như thế này.

Trước hết, tác động bất ngờ “tìm thấy” là tác động của thành phần Dân Do Thái, vì họ chỉ cần lấy đức tin chân chính do cha ông họ để lại, được ghi nhận trong bộ Thánh Kinh (Cựu Ước) của họ, là họ có thể nhận ra ngay được Đấng Thiên Sai họ đợi trông (x Jn 1:19-22; Mt 11:3), Vị được Gioan Tẩy Giả nói với họ rằng “có một Đấng ở giữa các người mà các người không biết” (Jn 1:26). Tác động “tìm thấy” còn có thể áp dụng cho cả thành phần Kitô hữu nữa, thành phần cũng phải sống Đức Tin Tuân Phục mới có thể nhận ra “Thiên Chúa ở cùng chúng ta” (Mt 1:23), mới có thể nhận ra “Lời đã hóa thành nhục thể và ở giữa chúng ta” (Jn 1:14), để nhờ đó, như tông đồ Phêrô trước Con Người sống động, họ có thể tuyên xưng “Thày là Đức Kitô, Con Thiên Chúa hằng sống” (Mt 16:16), hay như tông đồ Tôma trước Con Người phục sinh: “Lạy Chúa tôi, lạy Thiên Chúa tôi” (Jn 20:28).

Còn tác động vất vả “tìm kiếm” xa xôi là tác động của thành phần Dân Ngoại, như của trường hợp ba chiêm tinh gia đạo sĩ từ Đông Phương đến để triều bái Vua Dân Do Thái mới sinh (x Mt 2:1-2, 9-11), hay của người Samaritanô nhân lành đã vội vàng tận tình ra tay cứu giúp kẻ lạ mặt đang ngấp ngoái nửa sống nửa chết bên đường vì bị bọn thổ phỉ ra tay cướp đoạt (x Lk 10:30-37). Tác động “tìm kiếm” này còn có thể áp dụng cho cả thành phần Kitô hữu chứng nhân tông đồ, thành phần sau khi “tìm thấy” kho tàng Lời Chúa được chôn giấu” trong thửa ruộng Thánh Kinh, “tìm thấy” kho tàng Thánh Thể được chôn giấu nơi Phụng Vụ, đã dấn thân lên đường để “tìm kiếm” và phục vụ những viên ngọc quí là thành phần “những người anh em bé mọn nhất” của Chúa Kitô được Người đồng hóa với chính Người trong hoàn cảnh sống khốn khó nhất trên đời của họ (x Mt 25:40, 45).

Vậy, qua cặp dụ ngôn “kho tàng trong ruộng” và “hòn ngọc quí giá” trong bài Phúc Âm hôm nay, chiều hướng Chứng Từ Giáo Hội có thể được hiểu theo ý nghĩa “tìm kiếm” sau khi “tìm thấy” là như vừa được cảm nhận và chia sẻ. Chung Phụng Vụ Lời Chúa hôm nay cũng cho thấy, theo chiều hướng của bài đọc một, “kho tàng trong ruộng” đây là đức khôn ngoan, một kho tàng ở ngay trong bản thân Salomon, được bộc lộ qua lời nguyện cầu của vua, một kho tàng vua đã phải trao đổi bằng các phúc lộc trường thọ, giầu sang và thắng trận mà vua có thể được Thiên Chúa ban cho nếu vua xin; và theo chiều hướng của bài đọc hai, “hòn ngọc quí giá” đây đó là hình ảnh Con Thiên Chúa, một hình ảnh vô cùng cao cảù được “những ai Thiên Chúa biết trước thì Ngài cũng tiền định cho được chia sẻ”, một hình ảnh họ cũng cần phải trao đổi bằng việc sẵn sàng chấp nhận tất cả những gì xẩy ra ngoài ý muốn của họ, ở chỗ, họ chẳng những chấp nhận đáp lại tiếng gọi của Thiên Chúa, mà nhất là còn để cho Thiên Chúa tự do công chính hóa họ “theo ý định của Ngài”, nhờ đó, họ mới có thể thực sự là chứng từ sống động của “hình ảnh Con Ngài”.

Đaminh Maria Cao Tấn Tĩnh, BVL

 

 

 
     

Tỉnh Dòng Đồng Công Hoa Kỳ
1900 Grand Ave - Carthage, MO 64836
Phone: ( 417) 358-7787 Fax: (417) 358-9508
cmc@dongcong.net (văn phòng CD) - web@dongcong.net (webmaster)