ĐỨC GIÁO HOÀNG PHANXICÔ

 

ĐTC Phanxicô - Giáo Lý về Thư Galata 30 thang 6-2021

Bài 2- Thánh Phaolô: Vị Tông Đồ Đích Thực

 

 

Thân mến chào anh chị em,

Chúng ta hãy cùng nhau tiến vào Thư Galata mỗi lần một chút. Chúng ta đã thấy được các Kitô hữu ở đây rơi vào cuộc khủng hoảng về cách thức làm sao sống đức tin. Tông đồ Phaolô bắt đầu viết bức thư này để nhắc nhở họ về mối liên hệ quá khứ của họ, cảm nhận khắc khoải của ngài khi xa cách họ, và tấm lòng yêu thương bất khả đổi thay của ngài đối với từng người trong họ. Tuy nhiên, ngài vẫn không quên bày tỏ mối quan tâm của ngài về việc Kitô hữu ở Galata cần phải theo đuổi con đường chân thực: đó là mối quan tâm của một người cha, vị đã sinh ra các cộng đồng này trong đức tin. Ý nguyện của ngài rất rõ ràng, đó là cần phải lập lại tính chất mới mẻ của Phúc Âm, những gì Kitô hữu Galata đã lãnh nhận nhờ việc rao giảng của ngài, để xây dựng một căn tính đích thực làm nền tảng cho đời sống của họ. Căn tính nền tảng này đó là nguyên tắc tái khẳng định tính chất mới mẻ của Phúc Âm mà họ đã lãnh nhận từ ngài.

Chúng ta nhận thức ngay được rằng Thánh Phaolô có một kiến thức sâu xa về mầu nhiệm Chúa Kitô. Ngay đầu Bức Thư này của mình, ngài không tranh cãi vặt thường được sử dụng bởi thành phần gièm pha phỉ báng của ngài. Vị Tông đồ này "cao bay" và tỏ cho chúng ta thấy nữa, cách tác hành khi xẩy ra những xung khắc trong cộng đồng này. Thật vậy, chỉ vào đoạn cuối của Bức Thư mới cho thấy vấn đề cắt bì là trọng tâm của việc công kích, vấn đề chính yếu theo truyền thống Do Thái giáo. Thánh Phaolô muốn đào sâu hơn, vì cái nguy cơ chính là chân lý của Phúc Âm và sự tự do của Kitô hữu được bao gồm trong chân lý này. Ngài không dừng lại ở bề mặt của các vấn đề, của những xung khắc, như chúng ta thường có khuynh hướng thực hiện để được giải quyết tức thời, những gì khiến chúng ta lầm tưởng rằng tất cả chúng ta đều có thể đồng ý về một thứ thỏa hiệp nào đó. Thánh Phaolô yêu mến Chúa Giêsu và biết rằng Chúa Giêsu không phải là một con người, một vị Thiên Chúa của những thứ thỏa hiệp. Đó không phải là cách thức hành động của Phúc Âm, nên vị Tông đồ này đã chọn con đường thách thức khó khăn hơn. Ngài viết: "Vậy tôi đang tìm cách để được con người hay Thiên Chúa ưng chuẩn đây?" Ngài không cố gắng để xoa dịu hết mọi người. Ngài tiếp tục viết: "Hay tôi đang chiều lòng người ta? Nếu tôi vẫn chiều lòng người ta thì tôi sẽ không phải là tôi tớ của Chúa Kitô nữa" (1:10).

Trước hết, Thánh Phaolô cảm thấy phận vụ của ngài cần phải nhắc nhở Kitô hữu Galata rằng ngài là một vị tông đồ đích thực, không bởi công lao của ngài, nhưng bởi ngài được Thiên Chúa kêu gọi. Ngài thuật lại câu chuyện về ơn gọi của ngài cùng việc hoán cải của Người, một sự việc xẩy ra trùng hợp với việc Chúa Kitô Phục Sinh hiện ra với ngài trong hành trình Damasco (Acts 9:1-9). Cũng hay khi thấy rằng ngài xác nhận về đời sống của ngài trước biến cố đó. Đây là những gì ngài nói về cuộc sống trước đó của ngài: "Anh em hẳn đã nghe nói tôi đã ăn ở thế nào trước kia trong đạo Do-thái: tôi đã quá hăng say bắt bớ, và những muốn tiêu diệt Hội Thánh của Thiên Chúa. Trong việc giữ đạo Do-thái, tôi đã vượt xa nhiều đồng bào cùng lứa tuổi với tôi: hơn ai hết, tôi đã tỏ ra nhiệt thành với các truyền thống của cha ông" (1:13-14). Thánh Phaolô đã dám khẳng định rằng ngài vượt trổi hơn tất cả những người khác về Do Thái giáo, ngài quả thực là một tay biệt phái nhiệt thành, "vì tôi sống công chính theo lề luật thì chẳng ai trách được tôi" (Philiphe 3:6). Hai lần ngài nhấn mạnh rằng ngài là một tay bênh vực "các truyền thống của cha ông" và là "một tay kiên cố chống đỡ lề luật". Đó là câu chuyện về Thánh Phaolô.

Một mặt thì ngài còn nhất trí nhấn mạnh đến việc ngài hung hăng bách hại Giáo Hội và ngài đã từng là "một tên lộng ngôn, một kẻ bách hại và là một con người hung bạo" (1Timotheu 1:13). Ngài không bỏ qua các thứ tĩnh từ: ngài tự diễn tả mình như thế. Mặt khác, ngài đề cao lòng thương xót Chúa đối với ngài, khiến ngài trải qua một cuộc biến đổi tận gốc rễ, như tất cả đều biết. Ngài viết: "Nhưng lúc ấy các Hội Thánh Đức Ki-tô tại miền Giu-đê không biết mặt tôi. Họ chỉ nghe nói rằng: 'Người trước đây bắt bớ chúng ta, bây giờ lại loan báo đức tin mà xưa kia ông những muốn tiêu diệt'" (1:22-23). Ngài đã hoán cải, đã đổi thay, đổi thay tâm can của ngài. Vậy Thánh Phaolô đề cao sự thật về ơn gọi của ngài, bằng một sự tương phản nảy lửa đã xẩy ra trong cuộc đời của ngài: từ chỗ là một tay bách hại Kitô giáo vì không giữ truyền thống và lề luật, ngài đã được kêu gọi trở thành một tông đồ để loan báo Phúc Âm của Chúa Giêsu Kitô. Thế nhưng chúng ta thấy rằng Thánh Phaolô tỏ ra tự do thanh thản: ngài được tự do thanh thản để loan báo Phúc Âm và ngài cũng tự do xưng thú tội lỗi của ngài. "Tôi là như thế đó": đó là sự thật làm cho con tim được tự do, và đó là thứ tự do của Thiên Chúa.

Khi nghĩ lại câu chuyện này, Thánh Phaolô tràn đầy những ngỡ ngàng và tri ân. Như thể ngài muốn nói với Kitô hữu Galata rằng ngài chỉ có thể là một vị tông đồ. Ngài đã từng được dưỡng dục từ thuở bé để trở thành một con người công chính tuân giữ Lề Luật Moisen, và hoàn cảnh đưa đẩy đã khiến ngài chiến đấu với thành phần môn đệ của Chúa Kitô. Tuy nhiên, một điều bất ngờ đã xẩy ra, đó là, bởi ân sủng của mình, Thiên Chúa đã tỏ ngài về Con của mình, Đấng đã chịu chết và phục sinh, nhờ đó ngài có thể trở thành một người rao giảng tin mừng giữa Dân ngoại (1:15-16).

Khôn thấu biết bao đường lối của Chúa! Chúng ta cảm nghiệm thấy điều này hằng ngày, nhất là khi chúng ta nghĩ lại những lúc Chúa gọi chúng ta. Chúng ta không bao giờ được quên thời điểm và cách thức Thiên Chúa đã đi vào cuộc đời của chúng ta: chúng ta hãy gìn giữ trong tâm trí của mình về cuộc gặp gỡ trong ân sủng được Thiên Chúa dùng để biến đổi cuộc sống của chúng ta. Biết bao nhiêu lần, trước những công việc cao cả Chúa làm, vấn đề được đặt ra là thế nhưng Chúa có thể sử dụng một tội nhân, một con người mỏng dòn yếu hèn để làm theo ý của Chúa hay sao? Tuy nhiên, chẳng có sự gì như vậy mà lại tình cờ xẩy ra hết, vì hết mọi sự đã được sửa soạn theo dự án của Thiên Chúa. Ngài đan kết lịch sử của chúng ta, và, nếu chúng ta tin tưởng đáp ứng dự án cứu độ của Ngài, chúng ta sẽ nhận ra nó. Ơn gọi bao giờ cũng bao hàm một sứ vụ chúng ta nhắm tới; đó là lý do tại sao chúng ta cần phải nghiêm túc sẵn sàng, ý thức rằng chính Thiên Chúa là Đấng sai chúng ta, chính Thiên Chúa là Đấng trợ giúp chúng ta bằng ân sủng của Ngài. Thưa anh chị em, chúng ta hãy để cho mình được tác động bởi nhận thức ấy: quyền năng của ân sủng biến đổi cuộc sống và làm cho nó đáng được phục vụ Phúc Âm. Quyền lực của ân sủng bao phủ tất cả mọi tội lỗi, biến đổi tâm can, thay đổi đời sống, và làm cho chúng ta thấy được những đường nẻo mới. Chúng ta đừng quên điều ấy. Xin cám ơn anh chị em.

 

https://www.vatican.va/content/francesco/en/audiences/2021/documents/papa-francesco_20210630_udienza-generale.html

Đaminh Maria Cao Tấn Tĩnh, BVL, chuyển dịch kèm theo nhan đề và các chi tiết nhấn mạnh tự ý bằng mầu 

 

Thứ tư hàng tuần 23 tháng 6-2021

ĐTC PHANXICÔ - GIÁO LÝ VỀ THƯ THÁNH PHAOLÔ GỬI GIÁO ĐOÀN GALATA bài 1

 

Xin chào anh chị em thân mến,

Sau hành trình dài tập trung vào vấn đề cầu nguyện, hôm nay chúng ta bắt đầu một chu kỳ giáo lý mới. Tôi hy vọng nhờ tiến trình về vấn đề cầu nguyện, chúng ta đã tiến triển trong việc cầu nguyện tốt đẹp hơn một chút, cầu nguyện hơn chút nữa. Hôm nay tôi muốn chia sẻ về một số đề tài được Tông Đồ Phaolô nêu lên trong Thư ngài gửi cho Kitô hữu Galata. Đây là một Bức Thư quan trọng, tôi dám nói là quyết liệt nữa, chẳng những để biết rõ hơn về Vị Tông Đồ này, nhất là về một số đề tài ngài sâu xa nói đến cho thấy vẻ đẹp của Phúc Âm. Trong Thư này, Thánh Phaolô nói đến những chi tiết về tiểu sử của ngài, nhờ đó chúng ta có thể hiểu được việc hoán cải của ngài và việc ngài quyết định dấn thân phục vụ Chúa Giêsu Kitô. Ngài cũng bàn đến một số đề tài quan trọng về đức tin, như quyền tự do, ân sủng và lối sống của Kitô hữu, những gì hết sức thời sự vì chúng đụng chạm tới nhiều khía cạnh của đời sống Giáo Hội ngày nay. Bức thư này rất thời sự. Nó dường như được viết cho thời đại của chúng ta đây.

Đặc tính thứ nhất nơi Bức Thư này đó là đại cuộc truyền bá phúc âm hóa do Vị Tông Đồ này thực hiện, người đã viếng thăm các cộng đoàn Galata ít là 2 lần trong các hành trình truyền giáo của ngài. Thánh Phaolô đề cập đến các Kitô hữu ở những miền đất ấy. Chúng ta không biết chính xác miền đất theo địa dư được ngài nói tới, và cũng không thể nói chắc chắn về ngày tháng ngài viết Bức Thư này. Chúng ta thật sự biết rằng Kitô hữu Galata là thành phần dân Celtic xưa, sau bao nhiêu là thăng trầm, đã định cư ở một vùng đất bao rộng mà thủ đô là Ancyra, ngày nay là Ankara, thủ đô của Thổ Nhĩ Kỳ. Thánh Phaolô chỉ nói rằng, vì bị bệnh mà ngài buộc phải ở lại vùng đất ấy (4:13). Thánh Luca, trong cuốn Tông Vụ, lại thấy được một cái gì đó có động lực linh thiêng. Ngài nói rằng "họ đã đi khắp miền Phry'gia và Galatia, vì Thánh Linh không cho phép các vị rao giảng Lời Chúa ở Á Châu" (16:6).

Hai sự kiện này không mâu thuẫn nhau: trái lại, chúng cho thấy rằng con đường truyền bá phúc âm hóa không phải bao giờ cũng tùy thuộc vào ý muốn của chúng ta và vào các dự tính của chúng ta, mà đòi phải sẵn sàng để mình được uốn nắn và theo đuổi những con đường bất ngờ khác. Giữa anh chị em đây, có một gia đình đã chào tôi: họ nói rằng họ đã học tiếng Latvian, và tôi không biết ngôn ngữ nào khác, vì họ sẽ đi truyền giáo ở đất nước đó. Ngày nay Thần Linh tiếp tục làm cho nhiều nhà truyền giáo lìa bỏ quê hương của mình để đến xứ sở khác thực hiện việc truyền giáo của họ. Tuy nhiên, những gì chúng ta thực sự thấy được đó là nơi công cuộc truyền bá phúc âm hóa không biết mỏi mệt của mình, Vị Tông Đồ này đã tiếp tục việc thành lập một số cộng đoàn nhỏ rải rác ở khắp vùng đất Galata. Thánh Phaolô, khi ngài đến một thành phố nào đó, một miền nào đó, đã không kiến thiết liền một đại vương cung thánh đường, không. Ngài đã thiết lập các cộng đoàn nho nhỏ làm men cho nền văn hóa Kitô giáo chúng ta ngày nay. Ngài đã bắt đầu bằng việc thiết lập các cộng đoàn nho nhỏ. Để rồi các cộng đoàn này tăng trưởng, họ tăng trưởng và họ lên đường. Ngày nay nữa, phương pháp mục vụ này được áp dụng ở hết mọi miền truyền giáo. Tuần vừa rồi tôi đã nhận được một bức thu từ một vị thừa sai ở Papua New Guinea, kể cho tôi biết rằng ngài đang rao giảng Phúc Âm ở trong rừng cho dân chúng, thành phần thậm chí không biết đến Chúa Giêsu Kitô là ai. Tuyệt vời! Người ta bắt đầu bằng việc hình thành các cộng đoàn nho nhỏ. Ngay cả hôm nay đây phương pháp truyền bá phúc âm hóa này là phương pháp của công cuộc truyền bá phúc âm hóa đầu tiên.  

Điều chúng ta cần ghi nhận đó là mối quan tâm mục vụ của Thánh Phaolô, những gì thật là nóng bỏng. Sau khi thành lập những Giáo Hội ấy, ngài nhận thấy một mối nguy hiểm cả thể cho việc tăng trưởng đức tin của họ - vị mục tử này giống như một người cha mẹ nhận thấy ngay những nguy hiểm xẩy ra cho con cái của mình. Họ tăng trưởng cùng với các nguy hiểm xuất hiện. Như có người nói: "Những con kền kền giận dữ xuất hiện để tàn phá trong cộng đoàn". Thật vậy, có một số Kitô hữu thuộc Do Thái giáo đã xâm nhập vào những giáo hội ấy, và bắt đầu gieo rắc các thứ lý thuyết phản lại với giáo huấn của Vị Tông Đồ này, đến độ gièm pha phỉ báng ngài. Họ bắt đầu bằng giáo điều - "Phủ nhận cái này, chấp nhận cái kia", rồi họ đã chê bai bôi nhọ Vị Tông Đồ. Đó là thứ phương pháp thông thường, ở chỗ làm suy yếu thẩm quyền của Vị Tông Đồ. Như chúng ta biết, đó là việc thực hiện ngày xưa có những lúc cho mình là sở hữu chủ duy nhất của đức tin, của những gì là nguyên tuyền, và nhắm đến chuyện làm giảm uy tín công việc của người khác, thậm chí bằng cách vu khống. Thành phần đối phương của Thánh Phaolô đã lập luận rằng ngay cả Dân ngoại cũng cần phải được cắt bì và sống theo các qui luật của Luật Moisen. Họ đã trở về với những việc tuân giữ trước đó, những thứ tuân giữ đã từng được thay thể bởi Phúc Âm. Bởi thế, dân Galata cần phải từ bỏ căn tính về văn hóa của họ để thuần phục các qui chuẩn, qui định và tập tục mẫu mực của người Do Thái. Chẳng những thế, thành phần đối phương này còn lập luận rằng Phaolô không phải là tông đồ thật, nên không có thẩm quyền giảng dạy Phúc Âm. Chúng ta hãy nghĩ đến cách thức xẩy ra ở các cộng đồng hay giáo phận Kitô giáo, trước hết là những câu chuyện xẩy ra, sau đó đến chuyện làm mất uy tín vị linh mục hay giám mục. Đó chính là đường lối của tên gian ác, của những ai chia rẽ, những ai không biết xây dựng. Trong Bức Thư cho Giáo đoàn Galata này chúng ta thấy được tiến trình ấy.

Dân Galata rơi vào tình trạng khủng hoảng. Họ đã làm gì? Lắng nghe và theo đuổi những gì Thánh Phaolô đã giảng dạy cho họ, hay nghe theo các tay giảng dạy mới để cáo buộc ngài? Cũng dễ hình dung ra được tình trạng bất ổn tràn ngập lòng họ. Đối với họ, việc nhìn nhận Chúa Giêsu và tin vào công cuộc cứu độ được hoàn tất nơi cuộc tử nạn và phục sinh của Người, thực sự là khởi đầu của một sự sống mới, một sự sống tự do. Họ đã bắt đầu con đường giúp họ cuối cùng được tự do, bất chấp sự kiện lịch sử của họ bị đan kết với nhiều hình thức nô lệ bạo lực, đặc biệt là những hình thức nô lệ đã bắt họ thuần phục hoàng đế Roma. Bởi thế, trước những phê phán bình phẩm của những tay giảng dạy mới ấy, họ cảm thấy bị bối rối và không biết phải tác hành ra sao: "Ai đúng đây? Phaolô hay là những con người bấy giờ rao giảng những điều mới mẻ? Tôi cần lằng nghe ai đây?" Tóm lại là rất nguy hiểm!

Tình trạng này vẫn còn tồn tại nơi kinh nghiệm của nhiều Kitô hữu ngày nay. Thật vậy, cả ngày nay nữa, không thiếu những kẻ giảng dạy, nhất là qua các phương tiện truyền thông mới mẻ, có thể làm lũng đoạn các cộng đồng. Họ cho mình chẳng những là thành phần chính yếu trong việc loan báo Phúc Âm của Thiên Chúa, Đấng yêu thương con người nơi Chúa Giêsu Tử Giá và Phục Sinh, mà còn nhấn mạnh mình là "những người gìn giữ chân lý" - như họ cho mình là như thế - đối với đường lối hay nhất để làm Kitô hữu. Họ mạnh mẽ khẳng định rằng Kitô giáo đích thực là thứ Kitô giáo họ gắn bó, thường được đồng hóa với những hình thức nào đó trong quá khứ, và việc giải quyết cho các thứ khủng hoảng ngày nay đó là trở về để làm sao đừng làm mất đi những gì là nguyên tuyền của đức tin. Cả ngày nay nữa, như bấy giờ, xẩy ra một khuynh hướng khép mình lại nơi một vài niềm tin có được ở những truyền thống quá khứ. Thế nhưng làm sao chúng ta có thể nhận ra những con người này? Chẳng hạn, một trong những dấu vết của việc nhận thức này đó là tính cách bất khả uyển chuyển ứng biến. Những loại người này lại cứng ngắc trước giáo huấn của Phúc Âm là những gì làm cho chúng ta được tự do thanh thoát, khiến chúng ta hân hoan. Bao giờ cũng cứng ngắc: các người phải làm thế này, các người phải làm thế kia... Tính chất bất khả uyển chuyển ứng biến là kiểu mẫu của những con người này. Việc tuân theo giáo huấn của Tông Đồ Phaolô trong Bức Thư gửi Giáo đoàn Galata của ngàisẽ giúp chúng ta hiểu được đâu là đường lối cần phải theo. Con đường được vị Tông Đồ này đề cập đến đó là con đường giải phóng và luôn mới mẻ của Chúa Giêsu, Đấng Tử Giá và Phục Sinh; đó là đường lối của việc loan báo rao giảng, một đường lối đạt được nhờ lòng khiêm nhượng và tình huynh đệ - những kẻ giảng dạy mới mẻ không biết đến khiêm tốn là gì, tình huynh đệ là chi. Đó là con đường của lòng tin tưởng hiền lành và dễ dạy - nhưng kẻ rao giảng mới mẻ chẳng biết cả hiền lành lẫn tuân phục. Con đường hiền lành và dễ dạy này dẫn đến niềm tin tưởng rằng Chúa Thánh Thần đang hoạt động trong Giáo Hội ở hết mọi thời đại. Nói cho cùng thì đức tin nơi Chúa Thánh Thần đang hiện diện trong Giáo Hội là những gì giúp chúng ta tiến bước và sẽ cứu độ chúng ta.

 

https://www.vatican.va/content/francesco/en/audiences/2021/documents/papa-francesco_20210623_udienza-generale.html

Đaminh Maria Cao Tấn Tĩnh, BVL, chuyển dịch kèm theo nhan đề và các chi tiết nhấn mạnh tự ý bằng mầu 

 

+ July 1, 2021