| |
PARIS
CÓ GÌ LẠ ĐÂU EM?
Hãy
để giữa lòng bạn một khoảng trống,
Cho Gió Trời có thể nhảy múa thênh thang.
(Kahlil Gibran, The Prophet)
Vào
năm 1998, Đức Gioan Phaolô II đã rời Roma để sang thăm Cuba, nước
Cộng Sản cuối cùng của tây bán cầu. Đây quả là một chuyến thăm
lịch sử, và cũng kéo sự chú ý nhiều của người Bắc Mỹ, vì Cuba
nằm sát nách nước Mỹ, đã từng gây nhức nhối cho Mỹ nhất là vào
thời tổng thống Kennedy với cuộc đột kích ở Vịnh Con Heo.
Báo
chí Mỹ bàn tán cả tháng trời trước về chuyến viếng thăm lịch sử
này. Nào là hai địch thủ không đội trời chung sẽ đối đầu với nhau,
nào là "thiên thần" sẽ gặp "quỉ dữ", thủ lãnh
của niềm tin đạo Chúa giáp mặt với lãnh tụ vô thần chống đạo v.v.
, nào là diễn lại câu chuyện dài từ ngày vị giáo chủ đến từ một
nước Cộng Sản Ba Lan, rồi bị đường dây Cộng Sản bắn tại công trường
thánh Phêrô vào năm 1981 mà vẫn không chết, rồi những cuộc công
du về Ba Lan, qua Nam Mỹ thách thức với trào lưu duy vật, rồi
thành trì xã hội chủ nghĩa Xô Viết vĩ đại và Đông Âu sụp đổ, Nam
Mỹ hoàn hồn. Lần này báo chí và dư luận cũng tha hồ mà suy đoán,
thậm chí đặt cả câu hỏi rất ư thế tục: ai thắng ai thua?!
THỜI
ĐIỂM HỎI GIỜ FIDEL CASTRO
Vừa
bước xuống phi trường Havana, Đức Gioan Phaolô II hỏi ngay chủ
tịch Fidel Castro: "Ở địa phương
đây là mấy giờ rồi?" Cảnh Fidel Castro giơ đồng
hồ lên xem giờ được giới truyền thông ghi lại thật kỹ.
Quả
là một câu hỏi hơi lạ thường. Chẳng mấy khi hai nhân vật lớn gặp
nhau lại hỏi nhau câu đó, ra như chẳng có gì để nói chuyện với
nhau cả sao, giống như kiểu hỏi trời mưa trời nắng vậy. Nhưng
đây có thể là điềm thời đại. Một việc tình cờ nhưng cũng là một
dun dủi từ bên trong. Nhìn cảnh này, có người buột miệng chú giải
ngay rằng Đức Gioan Phaolô II có ý hỏi Fidel Castro:
"Giờ hồn đấy nhé, đến giờ đến tuổi biết mệnh Trời chưa? Liệu
ông còn sống được mấy năm nữa? Bằng ấy năm phá đạo đã đủ chưa?"
Mà
đúng vậy,cao điểm sau năm ngày thăm viếng nhiều nơi,ngày Chúa
Nhật 25 tháng 1, Đức Gioan Phaolô II đã trở lại Havana cử hành
thánh lễ tại quảng trường Cách Mạng, ngay trước tượng anh hùng
Cộng Sản là Che Guevara. Nhưng bức hình Chúa Giêsu được vẽ lớn
như vượt lên tất cả. Fidel Castro lần đầu tiên sau 39 năm chống
đạo ngồi dự lễ nghiêm trang nghe Đức Gioan Phaolô "giảng
bảo" trong một bài nói dài 40 phút, nhiều lúc cũng vỗ tay
theo đám đông hoan hô ủng hộ. Nhiều lúc Đức Gioan Phaolô phải
ngưng nói vì những tràng vỗ tay dài, Ngài lại dí dỏm khôi hài
khiến bầu khí trở nên thân tình: "Tôi
cũng thích được vỗ tay lắm, vì mỗi lần như vậy là tôi được nghỉ
xả hơi một chút." Nơi quảng trường này từ 39
năm qua, chỉ một mình Fidel Castro mặc sức tung hoành, và mọi
người chỉ có một bổn phận là hoan hô lãnh tụ. Vậy mà giờ đây dân
Cuba thấy được một chân trời mới. Đức Gioan Phaolô II kêu gọi
dân Cuba "hãy tìm con đường mới
đáp ứng thời điểm đổi mới", "một cuộc giải phóng thật
không thể chỉ co vào khía cạnh xã hội và chính trị, nhưng còn
phải bao gồm việc thể hiện tự do lương tâm, là căn bản và là nền
tảng của mọi thứ nhân quyền khác", " trong thời đại
này, không một nước nào có thể sống đóng kín." Ngài nhắc
tới lời của nhà anh hùng Marti mà phi trường của Cuba mang tên,
đó là "mọi người đều cần tôn giáo."
PARIS
CÓ GÌ LẠ KHÔNG AI?
Bài
hát văng vẳng đâu đây lời thơ mộng: Paris
có gì lạ không em? Mai anh về bên bến sông Seine... Rồi
bài khác của Phạm Duy với lời của Cung Trầm Tưởng: Lên
xe tiễn em đi, chưa bao giờ buồn thế. Trời mùa đông Paris suốt
đời làm chia ly...
Paris
có gì lạ không mà người ta chịu khó làm thơ làm nhạc ca tụng như
làm vậy?! Riêng nhà văn Võ Đình thì xôn xao xúc động trong bài
viết "Paris có gì lạ đâu em!"
ở Xứ Sấm Sét. Võ Đình trong một lần trở lại Paris đã tả cái nỗi
xúc động rồi tự phân tích cái xúc động này chẳng có gì là kỳ bí
cả: "Ba mươi năm sau tôi trở lại
Paris khi bộ râu tôi đã bạc quá một nửa, những con đường lót đá
vuông... những giọt mưa phơi phới trên tàng cây maronnier. Tôi
chợt nghĩ ra rằng Paris mà tôi yêu không phải là "kinh thành
ánh sáng", không phải là "thủ
đô văn hóa Tây phương"... mà chỉ vì "là
thành phố duy nhất tôi đã sống qua trong đời ở đó thời gian diệu
vợi, mông lung nhất... Ngày nay tôi đi trên đại lộ Émile Zola,
một đại lộ tầm thường, bourgeois hàng hai, mà lòng tôi bồi hồi
thấy rằng chính Paris đẹp nhất ở những nét tầm thường, đúng hơn,
bình thường, đó".
Bước
vào một năm mới mình cũng ngâm nga thành câu hát: năm nay có gì
lạ không ai? Và từ trong đáy lòng hình ảnh một dòng sông bỗng
hiện lên, có tiếng vọng đâu đây về một tiễn biệt cái cũ và đón
chào dòng nước mới, luôn mới mãi. Đó là tiếng trong Tống Biệt
Hành của Thâm Tâm:
Đưa
người, ta không đưa qua sông
Sao có tiếng sóng ở trong lòng.
Tam
Quốc Chí là bộ truyện lịch sử Tầu rất hấp dẫn với cả ngàn trận
đánh, với những quân sư giỏi như Khổng Minh, với những tay gian
hùng như Tào Tháo. Ai là người khôn ngoan, ai là kẻ xảo quyệt?
Ai thắng ai thua? Nhưng đọc Tam Quốc Chí thực ra chẳng phải để
xem những truyện như vậy, mà để thấy được cái nhìn về cuộc đời
mà người viết đã tóm gọn trong một câu hát theo điệu Tây Giang
Nguyệt ở ngay đầu sách:
Sông
dài cuồn cuộn về đông
Sóng vùi gió dập anh hùng còn đâu
Được thua phải quấy tranh nhau
Xôn xao mấy chốc ngoảnh đầu thành không.
TIN
VUI GỬI NGƯỜI MẤT SỨC
Nếp
văn hóa ngày nay thích điều mới lạ, trẻ trung. Những gì quen thuộc
dễ trở thành nhàm chán, những gì già cũ dễ trở thành lỗi thời.
Người Do Thái thấy Đức Giêsu xuất thân từ một làng quê Nagiarét
thì bỉu môi như kiểu Natanaen lần đầu tiên được giới thiệu: Nagiarét
thì có chi ra hồn! Và khi Ngài bắt đầu rao giảng thì người ta
càng thấy chả có gì phải chú ý; Ngài cũng chỉ là một người bình
thường như bất cứ ai! Kinh Thánh ghi rõ: "Người
tìm về bản quán, vào hội đường mà thuyết giảng. Người ta ngạc
nhiên nói: Ông ấy lấy từ đâu ra trí tuệ và tài lạ như thế này?
Phải chăng ông là người con bác thợ mộc? Phải mẹ ông có tên là
Maria, và anh em ông là Giacôbê, Giuse, Simon và Giuđa? Các chị
ông chẳng ở cả với chúng ta hay sao? Vậy từ đâu người ấy được
như thế này?" Và họ không tin phục Người. Đức
Giêsu bảo họ:
"Tiên
tri được thiên hạ tôn quí ở nơi khác thì có, nhưng về quê hương
về nhà riêng thì không. Và Người không làm nhiều phép lạ tại đó,
vì họ thiếu lòng tin."
(Mt 13:54-58)
Nhưng
người ta có ngờ đâu là Ngài đã bắt đầu với "đầy
quyền năng của Thánh Thần", vì được xức dầu,
được thánh hóa, được Thánh Thần ở cùng. Cũng thế một cụ già với
77 tuổi đời lại bị bệnh run tay là Đức Gioan Phaolô II lại đã
thực sự thổi vào dân Cuba một luồng Sinh Khí mới hết sức trẻ trung,
đã cho Fidel Castro những phút dừng chân điểm giờ cuộc đời mà
cảm thấy "sao có tiếng sóng ở trong
lòng".
PHÚT
TỊNH TÂM
Sức
sống Thánh Thần là đây. Đúng là thời điểm cho cả năm với cảm nhận
Sinh Khí Chúa trong mọi sự... Đức Gioan Phaolô có thể cũng đang
hỏi giờ mỗi người: Năm nay có gì lạ không ai? Mọi sự xem ra rất
bình thường, nhưng sẽ rất lạ: mỗi cử chỉ, mỗi hơi thở, mỗi cây
cỏ đều lạ lùng quá phải không? Mỗi phút mỗi giây đều trân quí
vì cảm nhận được phép lạ của sự hiện hữu: mình còn sống, đang
có thể nhìn, đang có thể nghe, đang có thể thở, và đang có thể
suy tư để cảm thấy như "sao có
tiếng sóng ở trong lòng."
Con
người cần được phút bừng mở này, cảm nghiệm được sức biến đổi
kỳ lạ từ bên trong như Thánh Phaolô: "Tôi
có thể làm được mọi sự trong Chúa là sức mạnh cho tôi."
(Phil 4:13). Đó là phép lạ của Chúa Thánh Thần. Chuyển đạt được
những phút giây xúc động, "sao
có tiếng sóng ở trong lòng" như Đức Gioan Phaolô
II, khiến cho con người náo động thấy được mệnh trời, là bởi cảm
nhận được cái Tâm trong từng sự việc dù tầm thường, để Thánh Thần
Chúa tác động.
Xin
Chúa là sức mạnh nâng đỡ chở che trong năm mới với tâm tình cầu
nguyện qua thánh vịnh 18:
Lạy
Chúa là sức mạnh của con;
Lạy Chúa là núi đá, là thành lũy,
Là Đấng giải thoát con;
Chúa
cho đôi chân này lanh lẹ tựa chân nai,
Người đặt tôi đứng vững trên đỉnh núi.
Chính Chúa đã làm cho tôi nên hùng dũng,
Và cho nẻo tôi đi được thiện toàn
Lm.
Dũng Lạc Trần Cao Tường
|
|