Bài ca ngàn trùng

“Nói về Mẹ không bao giờ cùng” (Thánh Bênađô). 

 “Kìa bà nào đang tiến lên như rạng đông.

Đẹp như mặt trăng.

Rực rỡ như mặt trời.

Oai hùng như đạo binh sắp hàng vào trận?”

(Dtc 6:10). 

Khi nghe những lời thì thầm của các thần trời hỏi nhau về Nữ Vương của mình, con lại càng cảm thấy sung sướng và hãnh diện biết bao vì được làm con Mẹ.

Mẹ là tạo vật siêu vượt trên mọi tạo vật đã được Thiên Chúa bảo vệ, trau chuốt, và nâng niu bằng đặc ân vô nhiễm nguyên tội.

Mẹ là vẻ đẹp thiên đàng, là vinh quang của Giêrusalem thiên quốc.

Con cái loài người cũng hân hoan ca tụng Mẹ, qua hình ảnh của nữ anh hùng Judith khi chiến thắng Holofernes trở về: 
 

“Bà là vinh quang của Giêrusalem,

Là nguồn vui khôn tả của Israel.

Là niềm kiêu hãnh của dân tộc chúng tôi.

Chính tay bà đã làm nên những việc đó.

Bà đã mang lại phúc lộc cho Israel,

và Thiên Chúa vui lòng với thành quả công việc của bà.

Nguyện Chúa Toàn Năng chúc phúc cho bà đến muôn ngàn đời”

(Jud 15:9-10). 

Còn hơn cả bà Judith khi chặt đầu tướng Holofernes trở về, Mẹ đã chiến thắng Satan, kẻ thù của Thiên Chúa và kẻ thù nhân loại. Để trả mối thù này, hắn đã hậm hực và rình cắn gót chân Mẹ nhưng không được. Trái lại, còn bị gót chân trinh nguyên đó đạp dập đầu hắn. Trong vườn Diệu Quang, con rắn cám dỗ Evà chính là hiện thân của Satan. Và hình ảnh người nữ sẽ đạp dập đầu hắn là hình ảnh của Mẹ:

“Thiên Chúa phán với con rắn: Vì ngươi đã làm chuyện đó, ngươi sẽ trở thành vô phúc giữa các loài tạo vật và muông thú rừng hoang. Ngươi sẽ phải bò đi bằng bụng của ngươi, và ăn bùn đất suốt mọi ngày trong đời ngươi.

Ta sẽ đặt mối thù giữa ngươi và người nữ, giữa dòng dõi ngươi và dòng dõi người nữ. Người nữ sẽ đạp dập đầu ngươi, trong khi ngươi rình cắn gót chân người” (St 3:14-15).

Nhưng vẻ đẹp rực rỡ của Mẹ, và những lời ca ngợi kia không làm cho con cái loài người cảm thấy cách biệt, hoặc xa rời Mẹ . Ngược lại, chỉ là mãnh lực thu hút mọi người gần lại với Mẹ hơn. Nó cũng đã thu hút và hấp dẫn con. Và sức hút dịu dàng này làm con không thể nào xa rời Mẹ được.

Do tình thương, Mẹ đã đón nhận con ngay từ khi con mới bước vào đời. Rồi trong suốt quãng thời gian qua, đời con trải dài bao sóng gió, thì từng ấy lần Mẹ ở bên để nâng đỡ, khích lệ, và an ủi. Nhưng con cảm nhận một cách mạnh mẽ tình thương ấy, trong một biến cố ở tuổi thanh xuân, khi con được dịp nói về Mẹ.

Nói về Mẹ là điều con rất thích. Nhưng nói gì? Và nói như thế nào? Con suy nghĩ, cầu nguyện, và băn khoăn tìm kiếm đề tài. Sau cùng, con đã quyết định nói về Mẹ trong đời sống của con.

Ngày hội thảo, con run run đứng trên bục cao và nhìn xuống thành phần thính giả. Miệng thì thầm: “Ave Maria - Kính chào Mẹ Maria - Con dâng Mẹ buổi nói chuyện này để mong đính vào triều thiên Mẹ một hạt cát nhỏ nhoi, nhưng rất thành kính. Vì con không có tiền mua kim cương.”

Con bắt đầu bài nói chuyện bằng câu nói thời danh của Thánh Bênađô - tông đồ mật ngọt - của Mẹ. Tương truyền rằng, mỗi khi vị Thánh này nói về Mẹ, thì như có một vị ngọt tiết ra từ trong miệng. Người nghe cũng cảm thấy sự ngọt ngào đó quyến luyến, và làm cho say mê. Câu nói đó như sau: “Nói về Mẹ thì không bao giờ cùng”.

Thật vậy, trước con đã có hàng bao nhiêu ngàn cuốn sách lớn nhỏ viết về Mẹ. Hàng bao nhiêu ngàn bài thánh ca tràn trề nguồn cảm hứng đã được dâng lên Mẹ. Hàng bao nhiêu ngàn bài giảng thuyết đề cao những nhân đức anh hùng, lòng thương xót bao dung, và uy quyền Mẹ bên Chúa Giêsu, Đấng vừa là con Mẹ và cũng vừa là Thiên Chúa. Cũng như hàng bao nhiêu ngàn cuộc hội thảo lớn nhỏ đã trình bày về Mẹ. Nhưng thử hỏi nguồn phong phú, chất liệu dư thừa đó, và cảm hứng dâng trào đó đã cạn bao giờ. Người ta vẫn còn say sưa ca tụng Mẹ. Và Mẹ vẫn là một đề tài không bao giờ cùng tận.

Con đã mạnh dạn nói về tình thương Mẹ thực hiện trong đời con, bằng một câu chuyện đơn sơ như sau:

Ngay từ thiếu thời, tôi đã tập được lòng sùng kính và yêu mến Đức Mẹ bằng việc năng lần hạt Mân Côi. Tôi thích nhất những buổi dâng hoa của tháng Năm - Tháng Đức Mẹ. Tôi sung sướng nhìn ngắm Mẹ uy nghi, nhưng hiền từ ngự trên tòa cao với nến đèn lung linh, với hoa muôn sắc thắm, rồi để lòng lâng lâng theo điệu nhạc, lời ca. Những buổi dâng hoa như vậy, đã làm tôi thấy mình gần lại với Đức Mẹ, yêu mến và cậy trông Mẹ hơn.

Một điều mà mãi cho đến nay tôi vẫn không hiểu, đó là Đức Mẹ luôn luôn im lặng. Để ghi lại những phản ứng và thái độ của Đức Mẹ trước mọi biến cố xẩy ra chung quanh cuộc đời Người, Thánh Kinh chỉ vỏn vẹn ghi: “Còn Maria thì ghi nhớ những điều đó, và suy niệm trong lòng” (Luc 2:19), hoặc: “Mẹ Ngài ghi nhớ những điều đó trong lòng” (Luc 9:51).

Có lẽ vì vậy, nên trong tất cả những lần tôi đến trình bày với Đức Mẹ chuyện này, chuyện khác, hoặc xin Đức Mẹ ơn nọ, ơn kia, tôi luôn luôn nhận được câu trả lời bằng thái độ im lặng của Đức Mẹ.

Lúc nào cũng thấy tay Đức Mẹ chắp lại nghiêm trang giữa ngực. Hoặc thỉnh thoảng có những bức tượng tạc Đức Mẹ với hai bàn tay mở rộng, như ban tuôn trào ơn phúc xuống cho mọi người chạy đến với Đức Mẹ, thì Đức Mẹ cũng vẫn im lặng.

Dù là tay chắp hay tay mở, Đức Mẹ vẫn giữ thái độ im lặng.

Đấy chính là điều khiến tôi luôn luôn suy nghĩ, khiến tôi nhiều lúc như thấy khó chịu với Đức Mẹ. Vì thái độ im lặng của Đức Mẹ là một thách thức lớn lao cho niềm cậy trông, tín thác và yêu mến của tôi đối với Người, nhất là những lúc tôi gặp thử thách và đau khổ.

Chuyện xẩy ra vào năm tôi đang chuẩn bị thi Tú Tài I. Trong thời gian học thi, lại nhằm lúc tôi được mời đi thăm Huế. Huế một danh lam thắng cảnh, với đền đài, lăng tẩm, chùa miếu của các vua triều Nguyễn. Huế là chốn cố đô với đầy vẻ thơ mộng, lãng mạn, và tình tứ đã từng được đề cập tới trong văn chương, sử sách.

Tôi thích đi Huế lắm. Nhưng ngặt một nỗi là cũng trong tuần nghỉ đó, có một cuộc tĩnh tâm và cung nghinh Đức Mẹ trọng thể. Tôi bị đặt vào một lựa chọn: Đi thăm Huế, vì đây là cơ hội ngàn năm một thuở. Hoặc ở nhà tham dự tuần tĩnh tâm và cung nghinh Đức Mẹ. Sau một ngày suy nghĩ, tôi quyết định ở nhà. Tôi nghĩ rằng, trong dịp cung nghinh và tĩnh tâm đó, ít ra tôi cũng có cơ hội bày tỏ lòng tôi yêu mến Mẹ. Đồng thời, cầu xin cho ngày thi sắp tới, vì tự tôi, tôi cảm thấy mình không có nhiều cơ may đỗ đạt.

Rồi các bạn tôi lên đường thăm cố đô Huế, còn tôi ở lại nhà sốt sắng tham dự tuần tĩnh tâm và cung nghinh Đức Mẹ. Nhưng kết quả xẩy ra cho kỳ thi sau đó một tháng, những anh bạn tôi dong chơi cố đô Huế ai cũng đỗ cả. Còn tôi, một mình ở nhà cố bám lấy Đức Mẹ, lại trượt kỳ thi đó.

Những ngày tiếp sau khi xem kết quả cuộc thi, tôi buồn lắm. Tôi bị cám dỗ nghi ngờ lòng từ bi và tình thương của Đức Mẹ. Tôi thấy hối tiếc vì đã bỏ lỡ một dịp đi thăm Huế.

Vừa buồn, vừa suy nghĩ miên man, tôi một mình đến quì dưới tượng Mẹ trong nguyện đường, có ý phiền trách và than thở về kết quả cuộc thi. Nhưng khi mắt tôi vừa bắt gặp đôi mắt Đức Mẹ, nhìn đôi tay Đức Mẹ vẫn chắp kín, và Đức Mẹ vẫn im lặng. Một tia sáng như bắn vào tim tôi qua ánh mắt của Người. Tôi đã nhận thức rằng, chính sự im lặng của Người đã là một ơn trọng đại Đức Mẹ ban tặng tôi.

Cái im lặng thần thánh này đã thu hút tôi. Từ đó luôn luôn thôi thúc tôi tìm hiểu, tín thác, cậy trông và yêu mến Đức Mẹ nhiều hơn.

Tôi thấy tôi không sao chối bỏ được ảnh hưởng của sự im lặng này. Nhưng tôi cũng không sao phủ nhận rằng, tôi cần phải yêu mến Đức Mẹ.

Một ơn huệ quá lớn lao còn hơn thi đỗ. Tôi đã thật sự cảm được tình thương, bàn tay, và ánh nhìn của Đức Mẹ trong mọi biến cố của cuộc đời tôi từ đó.

Cũng từ đó, tôi không bao giờ quên Đức Mẹ. Ngược lại, dù trong hoàn cảnh nào, tôi cũng cảm nhận được sự hiện diện của Người bên tôi. Dù trong bất cứ cảnh ngộ nào, giữa những lúc nguy nan tuyệt vọng, tự nhiên tôi thấy có một bàn tay vô hình đưa ra và nắm lấy tay tôi. Tôi tin rằng, đó là bàn tay của Mẹ Maria. Và trong niềm tín thác ấy, tôi thấy tâm trí tôi bình an. Tôi thấy lòng tôi nhẹ nhàng. Tôi thấy đời tôi thư sướng và hạnh phúc.

Trong chúng ta ai cũng có rất nhiều trường hợp, và những biến cố mà trái tim từ mẫu Đức Mẹ, cách tay quyền uy Đức Mẹ đã vươn tới, hoặc đụng chạm tới để kịp thời cứu giúp. Những câu chuyện tương tự như của đời tôi và mỗi người, nếu đem đúc kết lại, chúng sẽ trở thành một bản trường ca ngàn trùng viết về Đức Mẹ. Và như Thánh Bênađô đã nói, bản trường ca này sẽ dài vô tận.

”... mong đính vào triều thiên Mẹ một hạt cát nhỏ nhoi, nhưng rất thành kính. Vì con không có tiền mua kim cương.” Vâng, buổi nói chuyện của con hôm đó chẳng là gì khi so sánh với những buổi diễn giảng của những học giả, những nhà giảng thuyết lừng danh đã nói về Mẹ; hoặc những cuộc hội thảo mang tầm vóc quốc gia và quốc tế về Mẹ. Những lần thuyết giảng, hội thảo như thế được coi như những viên kim cương lóng lánh, rực rỡ, và quí giá.

Cuộc nói chuyện của con mang đúng ý nghĩa của một hạt cát nhỏ, vì nó chỉ là một tâm tình hết sức riêng tư và đơn sơ của con đối với Mẹ. Đúng ra, con cũng chẳng có khả năng làm được chuyện ấy một cách vỹ đại hơn. Nhưng nó đã để lại một dư âm lớn lao trong đời con về Mẹ. Người Mẹ mà không bao giờ con ca tụng, hoặc nói cho cùng. Nói theo Thánh Anphongsô Tiến Sĩ Hội Thánh, thì dù sau này trên Thiên Đàng, con có cả đời đời để ca tụng Mẹ cũng vẫn chưa đủ.

Trần Mỹ Duyệt