Về Bản Tuyên Ngôn Chung Liên Quan Tới Khoa Đạo Lý Sinh Học và Nhân Quyền

(tiếp 26 Thứ Bảy bài Thuốc ‘hậu sự làm tình phá thai’ (morning-after pill): Tổng Thống Bush ủng hộ việc cho phép các em thiếu nữ được sử dụng; và 27 Chúa Nhật bài Các thứ hoang đường và thực tại về thứ thuốc ‘hậu sự làm tình phá thai’, và 28 Thứ Hai và 29 Thứ Ba bài Vấn đề ngừa thai và triệt sản liên quan tới tình trạng sức khỏe tâm thần, cảm xúc và thiêng liêng của nữ giới, 30 Thứ Tư bài Làm thế nào để tránh khỏi tình trạng giảm dân số ở các nước tân tiến trên thế giới hiện nay? 31 Thứ Năm bài Do Thái và Công Giáo Tuyên Ngôn Tôn Trọng Sự Sống Con Người, và 1 Thứ Sáu bài Đức Thánh Cha Biển Đức XVI với Hội Nghị Quốc Tế về Nhân Bào Phôi Thai, và bài Tòa Thánh Vatican tại Liên Hiệp Quốc Về Những Chính Sách Dân Số Tập Trung Vào Con Người)

Vào mùa thu năm ngoái, Tổng Nghị UNESCO đã phê chuẩn “Bản Tuyên Ngôn Chung Về Khoa Đạo Lý Sinh Học Và Nhân Quyền”, một văn kiện đã được soạn thảo 2 năm trời mới xong, bởi Tiểu Ban Khoa Đạo Lý Sinh Học Quốc Tế và Tiểu Ban Khoa Đạo Lý Sinh Học Liên Chính Quyền.

Vị đại biểu của Tòa Thánh tham dự hội nghị này là Cha Dòng Đạo Binh Chúa Kitô Gonzalo Miranda, khoa trưởng Phân Khoa Đạo Lý Sinh Học thuộc đại học đường Regina Apostolorum ở Rôma, đã dự phần vào một số giai đoạn của việc khai triển bản tuyên ngôn này. Trong cuộc phỏng vấn với mạng điện toán toàn cầu Zenit, vị linh mục này phân tách một số khía cạnh quan trọng của bản tuyên ngôn ấy như sau.

Vấn: Việc phê chuẩn bản tuyên ngôn này có một tầm vóc quan trọng ra sao?

Đáp: Trước hết, nó xác định tầm quan trọng phổ quát về khoa đạo lý sinh học cùng với những đề tài và những vấn đề được nghiên cứu bởi khoa học được bắt đầu 35 năm trước đây. Phổ quát theo nghĩa là chúng ảnh hưởng tới tất cả chúng ta – bác sĩ và sinh vật gia, thế nhưng ảnh hưởng cả thành phần chính trị gia và luật gia, phóng viên báo chí, linh mục v.v., cùng xã hội nói chung.

Phổ quát còn vì những vấn đề này hiện nay được nhận định và nghiên cứu ở tất cả mọi miến đất trên thế giới về địa dư cũng như về văn hóa. Việc toàn cầu hóa tăng vọt chắc chắn đã góp phần vào hiện tượng này.

Tự chính bản chất của mình thì bản tuyên ngôn này không có tính cách bắt buộc các quốc gia phải tuân theo. Thế nhưng, nó cố gắng thực hiện một tầm ảnh hưởng quan trọng trong những cuộc lập luật của các quốc gia, cũng như trong những quyết định cùng tác hành của tất cả mọi thành phần có liên quan tới vấn đề của khoa đạo lý sinh học.

Cơ quan UNESCO tìm cách để trở thành một vị lãnh đạo thế giới ở lãnh vực này, và nó nói như thế một cách minh nhiên và tỏ tường.

Tôi đã thấy được lý do tại sao thành phần đại diện cho nhiều chính phủ, nhất là các quốc gia đang phát triển, kêu gọi cơ quan UNESCO hãy cống hiến cho họ một sự hướng dẫn nào đó về các đề tài đạo lý sinh học, và phổ biến hướng dẫn này nơi quốc gia của họ, chẳng hạn qua việc hợp tác để thành lập các tiểu ban đạo lý sinh học toàn quốc.

Không thiếu những người nhìn thấy tất cả những điều này cái nguy hiểm của một thứ chính quyền về luân thường đạo lý toàn cầu được thiết lập vậy.

Vấn: Tòa Thánh đã tham dự vào công việc này ra sao?

Đáp: Như quí vị biết, Tòa Thánh có một quan sát viên thường trực làm việc với cơ quan UNESCO ở Ba Lê. Hiện nay là Đức ông Francesco Follo phụ trách vai trò này một cách hết sức xứng đáng và thành quả.

Tôi được mời tham dự vào công việc cẩn thận soạn thảo bản tuyên ngôn này để cống hiến quan điểm Công Giáo về khoa đạo lý sinh học, trước hết vào Tháng 8/2004; năm 2005 vừa qua vào Tháng 6, ở cuộc họp các nhà chuyên môn đại diện cho các chính quyền, và giờ đây ở Tổng Nghị này.

Là một quan sát viên, tôi có thể phát biểu nhưng không tham dự vào việc quyết định. Cũng thật là hào hứng khi được dịp nói một cách bán chính thức với thành phần đại biểu của các chính phủ, trao đổi cảm tưởng, lắng nghe và bày tỏ.

Tôi đã thấy được nơi nhiều vị đại biểu và đại diện việc họ cảm nhận sâu xa tỏ ra đối với Tòa Thánh và hết sức chú trọng tới tư tưởng của Giáo Hội.

Vấn: Có thể nhận định có tính cách toàn cầu ra sao về bản tuyên ngôn được phê chuẩn này hay chăng?

Đáp: Tôi nghĩ rằng bản tuyên ngôn này cần phải được học hỏi kỹ lưỡng và tự nguyện nơi những người dấn thân cho khoa đạo lý sinh học, nhờ đó họ bắt đầu hiểu được những đòi hỏi của nó, ý nghĩa của các nguyên tắc nó phác họa, những thành quả khả dĩ nó gây ra trên thế giới này v.v.

Tôi không nghĩ rằng có thể nêu lên một nhận định thận trọng nếu không tường tận vấn đề được phân tích và tranh cãi này.

Dầu sao tôi cũng nghĩ rằng, nói chung, bản tuyên ngôn này là văn kiện khả chấp, thậm chí còn tốt đẹp ở một số vấn đề nữa. Dĩ nhiên, nó tiêu biểu cho hoa trái của một cuộc thảo luận và nỗ lực cho việc đồng thuận về những quan điểm và khuynh hướng tương khắc.

Chính vì thế mà những đề tài như việc bảo vệ con người thai nhi hay tình trạng của phôi thai bào con người không bị biến mất đi trong bản văn này, thậm chí không phải chỉ nói xa xa bóng gió vậy thôi. Lại còn một nỗ lực không kém nữa là tiến đến chỗ đồng ý về những gì được hiểu về con người, về phẩm vị con người v.v.

Như quí vị thực sự biết được rằng, từ đầu, nhan đề “Bản Tuyên Ngôn Các Qui Chuẩn Chung Về Khoa Đạo Lý Sinh Học” đã được bàn đi tính lại, và đã có cả một bản liệt kê dài về những vấn đề đặc biệt liên quan tới khoa đạo lý sinh học được bản tuyên ngôn này giải quyết.

Đoạn người ta nghĩ đến vấn đề để cho thuận tiện hơn thì nên giữ những nguyên tắc chung thôi, và bỏ qua từ ngữ “qui chuẩn” khỏi nhan đề của bản tuyên ngôn này. Cuối cùng cũng đã được quyết định đưa chữ “nhân quyền” vào đầu đề của bản tuyên ngôn để nhấn mạnh tới chủ trương làm nền tảng cho các nguyên tắc được bản tuyên ngôn này phác họa.

Vấn: Những điểm sôi nổi nhất trong việc soạn thảo văn kiện này là gì?

Đáp: Có một vài điểm, những điểm rất hay. Vào cuộc họp tháng 6 là cuộc họp để các chuyên gia đại diện cho các chính phủ duyệt xét bản văn được các tiểu ban về khoa đạo lý sinh học của cơ quan UNESCO biên soạn, họ có thể phát biểu hay nhường nhận vì vấn đề đồng thuận về một số điểm tương khắc nhất, hoàn toàn để hoàn chỉnh bản văn.

Chẳng hạn, có một số quốc gia yêu cầu là cần phải đưa vào bản văn nguyên tắc về nhân quyền của sự sống con người. Người khác nói rằng chính phủ của họ không thể nào chấp nhận điều ấy – một vị đại biểu đã nói với tôi rằng điều này không thể nào xẩy ra được vì xứ sở của ông đã hợp pháp hóa vấn đề “tạo sinh sao bản trị liệu” rồi.

Sau nhiều cố gắng và sau khi một số vị đại biểu tham vấn với chính phủ của mình, người ta đi đến chỗ đồng ý phần về mục tiêu của bản tuyên ngôn liên quan tới nhân quyền viết là: “bảo đảm việc tôn trọng sự sống con người”.

Như tôi đã nói trong cuộc họp này, đó là một cái gì đó thật là buồn cười khi mà một bản tuyên ngôn về khoa đạo lý sinh học, được con người soạn thảo, lại không nêu lên nguyên tắc về quyền sống. Thế nhưng, ít là nó vẫn được gắn bó với các mục tiêu của bản tuyên ngôn này.

Ngoài ra, nói tới vấn đề phân phối các lợi ích của thuốc men, bản nháp đã đưa ra vấn đề “sức khỏe sản sinh”, một vấn đề, như vốn quen biết, liên quan tới việc thực hành rắc rối theo quan điểm đạo đức, chẳng hạn như việc ngừa thai, triệt sản và thậm chí phá thai.

Một ít người đề nghị là vấn đề “sức khỏe của nữ giới và trẻ em” nên nói tổng quát. Sự thật đó là, như tôi đã nói với quí vị đại biểu – và rất ít người đồng ý – nó là vấn đề gây ra một thứ rắc rối rất cụ thể và đặc biệt, sau khi đồng ý là bản tuyên ngôn này cần phải đứng ở tầm mức các nguyên tắc chung thôi.

Ngoài ra, ở rất ít xứ sở, một số việc thực hành này là điều không hợp pháp, những thực hành được bàn tới nơi vấn đề diễn đạt ấy.

Phần đúc kết là việc chấp thuận những công thức tổng quát nhất, cho dù một số vị đại biểu yêu cầu là họ muốn bao gồm vấn đề “sức khỏe sản sinh” được nói tới trong biên bản của cuộc họp đó,

Vấn: Nếu chúng ta nhìn về phía trước mặt….

Đáp: Nếu chúng ta nhìn về tương lai, tôi nghĩ rằng bản tuyên ngôn này sẽ có một tầm ảnh hưởng trên thế giới, có lẽ mạnh mẽ hơn ở những miền mà khoa đạo lý sinh học chưa đâm rễ sâu.

Trước hết là vì thành phần đại diện của các quốc gia đó đã suy nghĩ đến tầm quan trọng của cơ quan UNESCO nơi lãnh vực này.

Trái lại, một số vị đại biểu thuộc các quốc gia tân tiến cho thấy rằng bản tuyên ngôn này sẽ được áp dụng ơ xứ sở của họ theo luật pháp của quốc gia họ. Một nhận định quan trọng, nếu người ta quan tâm tới, như tôi đã nói đến trên đây, thì bản tuyên ngôn này, như quá rõ, tự bản chất của nó, không có hiệu lực gì về pháp lý hết.

Ngoài ra, một số người bày tỏ ước muốn là cơ quan UNESCO giải quyết một số vấn đề không được bao gồm trong bản tuyên ngôn này. Trong những năm tháng tới đây, chúng ta có thể thấy việc phổ biến các văn kiện của cơ quan UNESCO về các đề tài rất phức tạp, tế nhị và sôi nổi liên quan tới khoa đạo lý sinh học.

Chưa hết, có tiếng đồn là bắt đầu việc có thể soạn thảo về một Bản Công Ước Khoa Đạo Lý Sinh Học INESCO. Bản Công Ước Văn Hóa Đa Dạng đã được chuẩn nhận, khi kết thúc Tổng Nghị mới đây, được căn cứ vào một bản tuyên ngôn trước đó. Những bản Công Ước là những gì bó buộc phải theo về pháp lý.

Tất cả tiến trình của vấn đề này cần phải được thi hành một cách thận trọng và sẽ có việc hợp tác cũng như những nghiên cứu sâu xa và phổ biến hơn về các đề tài liên quan tới khoa đạo lý sinh học toàn cầu. Giáo Hội Công Giáo có nhiều điều phải nói và đang nói nhiều về lãnh vực này.

Đaminh Maria Cao Tấn Tĩnh, BVL, chuyển dịch theo tín liệu được Zenit phổ biến ngày 6/2/2006 - Thoidiemmaria.net