Giáo Hoàng Biển Đức XVI: Huấn Từ Truyền Tin Chúa Nhật XXII Thường Niên 3/9/2006 về Thánh Grêgôriô Cả

Anh Chị Em thân mến:

Hôm nay, niên lịch Rôma tưởng nhớ Thánh Grêgôriô Cả, Giáo Hoàng và tiến sĩ của Giáo Hội (vào thời khoảng năm 540-604). Hình ảnh đặc thù của ngài, tôi có thể nói là hầu như chuyên nhất, là một gương mẫu cần phải được nêu lên cho cả các vị mục tử của Giáo Hội lẫn thành phần quản trị dân sự: Thật thế, vì đầu tiên ngài là một vị quan thái thú rồi sau đó làm Giám Mục Rôma.

Là một quan chức của đế triều, ngài trổi vượt về khả năng quản trị của mình cũng như về tính cách luân lý thanh liêm, cho đến độ, mới ở vào tuổi 30, ngài đã giữ một chức vị dân sự cao nhất là ‘đô trưởng’ (‘Praefectus Urbis’).

Trong khi đó thì nội tâm của ngài lại hoàn toàn hướng tới ơn gọi sống đời đan tu, một cuộc sống ngài đã thực hiện vào năm 574, khi thân phụ của ngài qua đời. Sau đó, Luật Dòng Biển Đức đã trở thành nền tảng cho cuộc sống của ngài. Thậm chí khi ngài được Đức Giáo Hoàng sai cử làm đại diện tới hoàng đế Rôma ở đông phương, ngài vẫn sống theo lối sống đan tu, giản dị và nghèo hèn.

Khi được gọi trở về Rôma, mặc dù sống ở một đan viện, ngài đã là một cộng tác viên thân cận của Giáo Hoàng Palagius II, để rồi sau khi vị giáo hoàng này băng hà vì bị dịch hạch, Thánh Grêgôriô đã được mọi người đồng thanh tuyên bố là vị thừa kế giáo hoàng qua đời.

Ngài đã hết sức tránh né việc bổ nhiệm này, thế nhưng cuối cùng ngài đã phải chấp nhận, và hết sức luyến tiếc rời bỏ đan viện, để dấn thân cho cộng đồng, biết rằng ngài thực hiện nhiệm vụ của mình và ngài chỉ là ‘một người đầy tớ cho các tôi tớ Chúa’.

Ngài viết: ‘Kẻ không thực sự khiêm tốn là kẻ hiểu được rằng họ cần phải lãnh đạo người khác theo chỉ thị của ý muốn thần linh mà lại khinh khi chức cao quyền trọng này. Trái lại, nếu họ thuận phục những sự ấn định thần linh và không tỏ ra cứng đầu bướng bỉnh cùng sẵn sàng mang lại lợi ích cho kẻ khác bằng những tặng ân ấy, khi vị thế cao trọng nơi vai trò chăn dắt các linh hồn được chỉ định cho họ, thì lòng họ cần phải thoát ly nó, nhưng họ lại phải tỏ ra phải tuân phục trái với ý muốn của họ’ ("Pastoral Rule," I, 6).

Những lời ấy như là một cuộc ngài đối thoại với chính bản thân của ngài. Bằng một cái nhìn thấu triệt, Thánh Grêgôriô trực giác thấy rằng một nền văn minh mới bấy giờ đang hiện lên nơi cuộc gặp gỡ giữa gia sản Rôma và các thành phần dân chúng được gọi là ‘man di mọi rợ’, nhờ năng lực kết hợp và tính cách cao quí về luân lý của Kitô Giáo. Đời sống đan tu da94 trở thành một kho tàng chẳng những đối với Giáo Hội mà còn đối với toàn thể xã hội nữa.

Dù yếu về thể lý nhưng mạnh về luân lý, Thánh Gr6egôriô Cả đã thực hiện nhiều hoạt động mục vụ và dân sự. Ngài đã lưu lại một bộ rất lớn các thư tín, các bài giảng hay, một cuốn dẫn giải nổi tiếng về Sách Ông Gióp và các bản viết về Thánh Biển Đức, cùng nhiều bản văn phụng vụ, nổi tiếng trong việc canh tân thánh ca được gọi theo tên của ngài là ‘nhạc Grêgôriô’.

Tuy nhiên, tác phẩm nổi tiếng nhất của ngài chắc chắn là ‘Cuốn Luật Mục Vụ’, một cuốn luật có tầm quan trọng đối với hàng giáo sĩ như cuốn Luật Biển Đức đối với các đan sĩ Thời Trung Cổ vậy. Đời sống của vị mục tử chăn dắt các linh hồn cần phải là một tổng hợp quân bình giữa việc chiêm niệm và hoạt động, một hoạt động được thúc đẩy bởi một tình yêu thương ‘vươn lên tới tuyệt đỉnh là lúc nó thương cảm cúi mình xuống tới những yếu bệnh trầm trọng nhất của kẻ khác. Khả năng có thể cuí mình xuống trên nỗi khốn cùng của người khác là mức độ của năng lực ban mình của con người cho người khác vậy’ (II,5). Các Nghị Phụ Công Đồng Chung Vaticanô II đã được soi động theo giáo huấn này, một giáo huấn bao giờ cũng hợp thời, để diễn tả hình ảnh của vị mục tử thuộc thời đại của chúng ta.

Chúng ta hãy cầu cùng Trinh Nữ Maria cho các vị mục tử trong Giáo Hội cũng như các vị lãnh đạo những tổ chức dân sự biết theo gương mẫu và giáo huấn của Thánh Grêgôriô Cả.

Đaminh Maria Cao Tấn Tĩnh, BVL, chuyển dịch theo tín liệu được Zenit phổ biến ngày 3/9/2006 - Thoidiemmaria.net