"Ba Tây là một đại quốc gia sâu xa với những giá trị Kitô Giáo, thế nhưng cũng đang trải qua những trục trặc khủng khiếp về xã hội và kinh tế"

Đức Giáo Hoàng Biển Đức XVI: Buổi Triều Kiến Chung hằng tuần Thứ Tư 23/5/2007 về Chuyến  Tông Du Ba Tây

Anh chị em thân mến,

Trong buổi triều kiến chung này tôi muốn chia sẻ về chuyến tông du của tôi vừa qua ở Ba Tây từ ngày 9 đến 14 tháng 5. Sau hai năm giáo triều đầu tiên của mình, cuối cùng tôi đã đã được hân hoan đến Mỹ Châu La Tinh, một nơi tôi rất yêu mến và là nơi có đông dân số Công Giáo trên thế giới sống.

Đích điểm chính của cuộc tông du của tôi ấy là Ba Tây, nhưng tôi cũng ấp ủ toàn thể địa lục Mỹ Châu La Tinh, vì biến cố của Giáo Hội đã mời gọi tôi tới đó là cuộc Đệ Ngũ Tổng Nghị Hàng Giáo Phẩm Mỹ Châu La Tinh và Caribbean.

Tôi muốn lập lại lòng biết ơn sâu xa của tôi về sự tiếp đón tôi đã nhận được từ chư huynh giám mục yêu quí của tôi, đặc biệt các vị ở São Paulo và Aparecida. Tôi cám ơn tổng thống Ba Tây và các vị thẩm quyền dân sự khác về việc thân ái và quảng đại hợp tác của họ, tôi hết sức cảm mến tri ân nhân dân Ba Tây đã nồng hậu tiếp đón tôi – thật là linh đình và cảm động – và đã chú tâm lắng nghe những lời lẽ của tôi.

Cuộc hành trình của tôi là một tác động ngợi khen chúc tụng Thiên Chúa về “những sự lạ lùng” Ngài đã thực hiện giữa chư dân Mỹ Châu La Tinh, về đức tin đã làm sinh động cuộc đời và văn hóa của họ hơn 500 năm nay. Chuyến đi này cũng là một cuộc hành hương, tột đỉnh là ở đền Đức Mẹ Aparecida, Vị Quan Thày của Ba Tây.

Đề tài về mối liên hệ giữa đức tin và văn hóa bao giờ cũng là tâm điểm của các vị tiền nhiệm đáng kính của tôi là Đức Phaolô VI và Gioan Phaolô II. Tôi cũng muốn tiếp tục đề tài này để củng cố Giáo Hội ở Mỹ Châu La Tinh và Caribbean trong cuộc hành trình đức tin của họ đã là và đang còn là một lịch sử sống động – như chúng ta thấy nơi lòng đạo đức phổ thông, nơi nghệ thuật, nơi cuộc đối thoại diễn ra với các truyền thống trước thời Kha Luân Bố cũng như với nhiều ảnh hưởng từ Âu Châu và các ảnh hưởng từ những châu lục khác.

Cái nhìn lại về một quá khứ rạng ngời ấy vẫn không thể nào bỏ qua những bóng tối đã đi kèm theo với hoạt động truyền bá phúc âm hóa ở lục địa Mỹ Châu La Tinh: không thể nào quên được những khổ đau và bất công gây ra bởi thành phần thuộc địa chủ đối với các người thổ dân, những người thường bị chà đạp nhân quyền. Thế nhưng chính việc đề cập tới những tội ác bất khả biện minh này – những thứ tội ác đã bị lên án vào thời các vị thừa sai như Bartolomé de Las Casas và các thần học gia như Francisco de Vitoria ở Đại Học Salamanca – cũng không được ngăn chặn chúng ta trong việc bày tỏ lòng biết ơn đối với hoạt động tuyệt vời do ân sủng thần linh thực hiện nơi các dân tộc này ở 5 thế kỷ vừa qua.

Ba Tây là một đại quốc gia sâu xa với những giá trị Kitô Giáo, thế nhưng cũng đang trải qua những trục trặc khủng khiếp về xã hội và kinh tế. Để giúp vào việc giải quyết những trục trặc ấy, Giáo Hội cần phải vận dụng tất cả mọi năng lực về luân lý và thiêng liêng nơi các cộng đồng của mình, để thấy được những điểm đồng qui với những năng lực lành mạnh của quốc gia này.

Trong số những yếu tố tích cực cần được nêu lên đó là tính chất sáng tạo và năng động của Giáo Hội ở đó, nơi xuất phát ra nhiều phong trào mới và tổ chức sống đời tận hiến mới. Việc quảng đại dấn thân của nhiều giáo dân cũng không phải là ít đáng khen, thành phần tỏ ra rất chủ động trong các khởi động khác nhau của Giáo Hội.

Ba Tây cũng là một quốc gia có thể cống hiến cho thế giới một kiểu mẫu mới về vấn đề phát triển, đó là việc văn hóa Kitô Giáo có thể làm dễ dàng hóa một thứ “hòa giải” giữa con người và thiên nhiên  tạo vật, bắt đầu bằng việc tái nhận thức phẩm giá của con người trong mối liên hệ với Thiên Chúa là Cha. 

Một mẫu gương sống động về điều này đó là “Fazenda da Esparanca”, một hệ thống các trung tâm phục hồi cho giới trẻ muốn thoát khỏi con đường hầm tăm tối của nghiện hút. Tôi đã đến thăm một trong những trung tâm ấy, không kể đến một ấn tượng sâu xa tôi sẽ giữ mãi trong lòng, tôi đã nhận thấy được tầm quan trọng của việc các Chị Dòng Thánh Clara Nghèo hiện diện ở đó.

Điều này trở thành biểu hiệu trước thế giới hôm nay đây, một thế giới đang cần đến một thứ “phục hồi” về tâm lý và xã hội, thế nhưng thậm chí cần đến một thứ phục hồi sâu xa hơn nữa về thiêng liêng.

Cũng trở thành một biểu hiệu nữa đó là cuộc phong thành, được hân hoan cử hành, cho vị thánh bản xứ Ba Tây đầu tiên, đó là Cha Antonio de Sant’Ana Galvão. Vị linh mục Dòng Phanxicô ở thế kỷ 18 này, vị có lòng tôn sùng Đức Trinh Nữ, một vị tông đồ về Thánh Thể và giải tội, đã được gọi, trong khi còn sống, là “một con người của hòa bình và bác ái”. Tuy thế, chứng từ của ngài còn là một khẳng định nữa là sự thánh thiện là một cuộc cách mạng thực sự, một cuộc cách mạng có thể phát động một cuộc canh tân đích thực của Giáo Hội và xã hội.

(còn tiếp)

Đaminh Maria Cao Tấn Tĩnh, BVL, chuyển dịch theo tín liệu được Zenit phổ biến ngày 23/5/2007 - Thoidiemmaria.net